Millî Mücadele’de Sovyet Yardımı Nasıl Kayda Geçti? Sovyet Rusya Belgeleri ile Türk Kaynaklarında Miktar, Kanal ve Adlandırma Farkları (1920-1922)
JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE · 25.06.2026 · 12 (2) · 222-244
DOI: 10.21551/jhf.1939654 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von Sezgin Elbay. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Millî Mücadele döneminde Sovyet yardımının Sovyet Rusya belgeleri ile Türk diplomatik ve Meclis kayıtlarında nasıl kayda geçtiğini açıklamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın öne çıkan yönü yardımı yalnız miktar meselesi olarak değil; belge dili, adlandırma, aktarım kanalı, mali kaygı ve siyasi temsil düzeylerinde karşılaştırmalı biçimde incelemesidir. Bu çerçevede çalışmada tarihi kaynak analizi kullanılmış; Sovyet dış politika belgeleri, Rus askerî sevkiyat kayıtları, Aralov hatıratı, Türk Diplomatik Arşivi belgeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Zabıt Ceridesi ve Gizli Celse Zabıtları birlikte değerlendirilmiştir. Belgeler, üretildikleri kurumsal bağlam, tarih, aktör, yardım türü, miktar ve kullanılan kavramlar bakımından çözümlenmiştir. Sonuçta Sovyet kayıtlarında yardımın anti-emperyalist dostluk, diplomatik tanıma ve sevkiyat cetvelleri üzerinden; Türk kayıtlarında ise cephane ile para ihtiyacı, Rus altınlarının mali idaresi, Hazine menfaati ve ordu harcamaları bağlamında kurulduğu ortaya çıkmıştır. Bu farklı kayıt biçimi, Millî Mücadele’nin olağanüstü şartlarında dış yardımın yalnız diplomatik dayanışma olarak değil, aynı zamanda savaş ekonomisini ayakta tutan bir devlet kapasitesi meselesi olarak işlediğini göstermektedir. 1920-1922 arasında Sovyet yardımı, Moskova için Antant düzenine karşı stratejik bir destek; Ankara için ise cepheyi sürdürebilme, bütçeyi çevirebilme ve mali egemenliği koruyabilmenin araçlarından biri olmuştur.
Zitieren
APA
Elbay, S. (2026). Millî Mücadele’de Sovyet Yardımı Nasıl Kayda Geçti? Sovyet Rusya Belgeleri ile Türk Kaynaklarında Miktar, Kanal ve Adlandırma Farkları (1920-1922). JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE, 12(2), 222-244. https://doi.org/10.21551/jhf.1939654
Vancouver
Elbay S. Millî Mücadele’de Sovyet Yardımı Nasıl Kayda Geçti? Sovyet Rusya Belgeleri ile Türk Kaynaklarında Miktar, Kanal ve Adlandırma Farkları (1920-1922). JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE. 2026;12(2):222-244. doi:10.21551/jhf.1939654
BibTeX
@article{Elbay2026,
author = {Elbay, Sezgin},
title = {Millî Mücadele’de Sovyet Yardımı Nasıl Kayda Geçti? Sovyet Rusya Belgeleri ile Türk Kaynaklarında Miktar, Kanal ve Adlandırma Farkları (1920-1922)},
journal = {JOURNAL OF HISTORY AND FUTURE},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {222--244},
doi = {10.21551/jhf.1939654}
}
EUVIMED