EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Bir Câmi Mûsikîsi Formu: Salâ (Salât)

Gökçe Okşan Eriş

Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi · 23.06.2026 · (22) · 882-903

DOI: 10.47994/usbad.1698645 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von Gökçe Okşan Eriş. Die Arbeit nennt 9 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İslâm öncesi dönem itibariyle Türk mûsikîni tanımlamak oldukça güç olmakla birlikte, asırlardan beri günümüze ulaşarak sosyal hayatın her alanında kendisini ifade etmekle kalmayıp, muhteviyatında farklı tür ve biçimleri kültürel mirasımızın zengin birer öğesi olarak barındıran kadim sanatlarımızdan biri olarak yorumlamak mümkündür. İslâmiyetin kabulüyle birlikte sosyal hayatın her alanında olduğu gibi mûsikîmiz de başta ibadet maksatlı olmak üzere dinî mahiyette şekillenmeye başlayarak namütenahi formlarla zirveye ulaşmıştır. Günümüzde ise Türk mûsikîsinin dinî ve lâdinî olarak tanımlanmasında beste ve icra alanları bakımından farklı görüşler tartışılmakla birlikte genel mahiyette icra edilen mûsikînin mekânsal özellikleri de göz önünde bulundurulmak suretiyle câmi ve tekke mûsikîsi olarak tasnif edilmiştir. Özellikle müezzinin, imamın ve de cemâatin iştirakleriyle namaz esnasında ve sonrasında ezanların, duaların, kırâatlerin, mevlitlerin ve ilahilerin okunmasıyla zuhur eden câmi mûsikîsinde ise Salât-ü Selâmlar ayrı bir öneme haizdir. Salâ veya çoğulu Salât “Duâ” manasında olup literatürümüzde “Salât-ü Selâm veya “Salât-ı Ümmîyye” terkip olarak kullanılmakla birlikte Peygamber efendimize Allah’tan rahmet, ailesine ve kendilerine şefaat dilemek maksadıyla yazılmış Arapça sözlü eserlerin ve duâların kimi zaman serbest kimi zamanda bestelenerek okunmasıyla oluşan bir dinî mûsikî formudur. Gündelik hayatın meşgaleleri içerisinde unutulmaya yüz tutmuş ancak zengin kültürel mirasımız içerisinde yer alan ve mûsikî geleneğimizin devamında ayrı bir öneme haiz Salâ formunun karakteristik özellikleri ile işlevinin güncel veri ve bulgular eşliğinde değerlendirilerek sonraki nesillere aktarılması araştırmanın temel amacını oluşturmaktadır. Bu makalede, Tarihsel betimleme yöntemi ile örnek olay yönteminden yararlanılarak dinî mûsikî formlarından olan Salânın anlamı, özellikleri, türleri, tarihçesi, işlevi ve önemi üzerinde durulmuştur. Günümüzde, Salât-ı Ümmiye’nin hâlâ camilerde ve bazı tekkelerde icra edilmeleri, bu kültürün yaşayan bir miras olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle Salât-ı Ümmiye’nin bestelenmiş örnekleri, Türk dinî mûsikî repertuarının önemli parçaları arasındadır ve hafızalarda derin izler bırakmaktadır. Bu yönüyle salâ geleneği hem sanat hem ibadet hem de kolektif kimlik oluşturucu bir unsur olarak değerlendirilmeliydi.

Zitieren

APA

Eriş, G. O. (2026). Bir Câmi Mûsikîsi Formu: Salâ (Salât). Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 882-903. https://doi.org/10.47994/usbad.1698645

Vancouver

Eriş GO. Bir Câmi Mûsikîsi Formu: Salâ (Salât). Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi. 2026:882-903. doi:10.47994/usbad.1698645

BibTeX
@article{Eri2026,
  author = {Eriş, Gökçe Okşan},
  title = {Bir Câmi Mûsikîsi Formu: Salâ (Salât)},
  journal = {Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi},
  year = {2026},
  number = {22},
  pages = {882--903},
  doi = {10.47994/usbad.1698645}
}
Kostenlos starten →