Hakîm Senâî’nin Tahrîmetü’l-Kalem Adlı Eserinde Kalem Sembolü ve Seyr ü Sülûk Mertebeleri
Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi · 30.06.2026 · (22) · 113-142
DOI: 10.47502/mizan.1885822 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Ahmet Oğuz Ildir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tasavvufî mesnevî geleneğinin bânisi kabul edilen Hakîm Senâî, eserleriyle başta Ferîdüddîn Attâr ile Mevlânâ olmak üzere Sa’dî-i Şirâzî ve Hâfız gibi birçok sûfî şaire hem şairlik hem de tasavvufî yönüyle tesir etmiş ve ilham kaynağı olmuştur. Bu çalışmanın konusunu, Senâî’nin görece az bilinen ancak muhteva açısından yoğun bir sembolizme sahip olan Tahrîmetü’l-kalem adlı mesnevîsi oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle Senâî’nin kısaca hayatı ele alınmış, ardından eserin yazma nüshaları tanıtılarak Türkçe tercümesi sunulmuştur. Tahlil kısmında ise eserin merkezinde yer alan “kalem” metaforunun, Hakîm Senâî’nin “kalem”e yüklediği anlamlardan hareketle tasavvuf kültüründeki mânâları üzerinde durulmuştur. Eserde geçen akıl, tövbe, riyâ, mücâhede, sıdk ve fakr gibi temel tasavvufî kavramlar; klasik tasavvuf kaynakları ve sûfîlerin görüşleriyle mukayese edilerek tahlil edilmiştir. Yapılan değerlendirmeler neticesinde; eserin didaktik bir nasihatnâme olmanın ötesinde, seyr ü sülûk mertebelerine işaret eden ve “kalem” sembolizmi üzerinden sâliki hakîkate çağıran özgün bir rehber niteliği taşıdığı ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Ildir, A. O., & Ulupınar, H. (2026). Hakîm Senâî’nin Tahrîmetü’l-Kalem Adlı Eserinde Kalem Sembolü ve Seyr ü Sülûk Mertebeleri. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi, 113-142. https://doi.org/10.47502/mizan.1885822
Vancouver
Ildir AO, Ulupınar H. Hakîm Senâî’nin Tahrîmetü’l-Kalem Adlı Eserinde Kalem Sembolü ve Seyr ü Sülûk Mertebeleri. Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi. 2026:113-142. doi:10.47502/mizan.1885822
BibTeX
@article{Ildir2026,
author = {Ildir, Ahmet Oğuz and Ulupınar, Hamide},
title = {Hakîm Senâî’nin Tahrîmetü’l-Kalem Adlı Eserinde Kalem Sembolü ve Seyr ü Sülûk Mertebeleri},
journal = {Mizanü'l-Hak: İslami İlimler Dergisi},
year = {2026},
number = {22},
pages = {113--142},
doi = {10.47502/mizan.1885822}
}
EUVIMED