İşgal İstanbul’undan Fransız Guyanası’na Bir Sürgün Hikâyesi: Polis Mehmet Cemil
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi · 12.06.2026 · 9 (1) · 104-113
DOI: 10.47437/esogutd.1949088 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, online erschienen am 12.06.2026. Verfasst von Enes Aydın. Die Arbeit nennt 25 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Mondros Mütarekesi sonrası işgal altındaki İstanbul’da görev yapan Polis Mehmet Cemil Efendi’nin (Eryürek) hayatını, dâhil olduğu adli vakayı ve ardından gelen diplomatik kurtarılma sürecini incelemektedir. 31 Ağustos 1919 tarihinde Alemdar Sineması ve Gülhane Parkı civarında, Türk kadınlarına tacizde bulunan Fransız işgal askerlerine görev bilinciyle müdahale eden Mehmet Cemil, çıkan çatışmada iki askeri öldürmüş ve Fransız Askeri Mahkemesi tarafından 10 yıl kürek cezasına çarptırılarak Fransız Guyanası’na sürgüne gönderilmiştir. Araştırmada, Mehmet Cemil’in mahkûmiyet kaydına hatalı olarak "Sırp tebaası" şeklinde işlenmesi nedeniyle Lozan Antlaşması sonrası esir değişimi ve iade kapsamına alınamaması sorunu ve bu hukuki engelin yarattığı diplomatik süreç ele alınmaktadır. Ayrıca, Mehmet Cemil’in sürgünden gönderdiği mektupların Resimli Perşembe dergisinde yayımlanmasıyla oluşan kamuoyu baskısı, ailesinin Cumhurbaşkanı Gazi Mustafa Kemal Paşa’ya başvurusu ve Türkiye Cumhuriyeti’nin diplomatik girişimleri detaylandırılmaktadır. Çalışma, Mehmet Cemil’in 1929 yılında özgürlüğüne kavuşarak yurda dönüşü, "Eryürek" soyadını alışı ve vefatına kadar sürdürdüğü kamu hizmetleri ile son bulmaktadır.
Zitieren
APA
Aydın, E. (2026). İşgal İstanbul’undan Fransız Guyanası’na Bir Sürgün Hikâyesi: Polis Mehmet Cemil. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi, 9(1), 104-113. https://doi.org/10.47437/esogutd.1949088
Vancouver
Aydın E. İşgal İstanbul’undan Fransız Guyanası’na Bir Sürgün Hikâyesi: Polis Mehmet Cemil. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi. 2026;9(1):104-113. doi:10.47437/esogutd.1949088
BibTeX
@article{Aydn2026,
author = {Aydın, Enes},
title = {İşgal İstanbul’undan Fransız Guyanası’na Bir Sürgün Hikâyesi: Polis Mehmet Cemil},
journal = {Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tarih Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {104--113},
doi = {10.47437/esogutd.1949088}
}
EUVIMED