Finansal Karar Almada Davranışsal Eğilimler ve Demografik Farklılıklar: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir İnceleme
İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi · 30.06.2026 · 8 (1) · 87-97
DOI: 10.47138/jeaa.1926718 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Burçin Onur und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Geleneksel finans teorilerinin rasyonel insanı temel alan yaklaşımı, yatırımcı davranışlarını açıklamada yetersiz kalmıştır. Bu çerçevede karar verme süreçlerinde etkili olan bilişsel yanılsamalar, dışsal faktörler ve sürü davranışı ile demografik ve sosyoekonomik özellikler gibi davranışsal finans eğilimleri zaman içerisinde önem kazanmıştır. Çalışmada bu amaçla, bireysel yatırımcıların karar alırken sergiledikleri davranışsal finans eğilimlerinin demografik değişkenlere bağlı olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği Davranışsal Finans Ölçeği kullanılarak incelenmiştir. Söz konusu ölçek; “Dışsal Faktörler ve Sürü Davranışı”, “Demografik ve Sosyoekonomik Özellikler”, “Bilişsel Yanılsamalar” boyutlarını kapsamaktadır. Çalışma örneklemini İstanbul, Çanakkale ve İzmir illerinde ikamet eden 18 yaş ve üzerindeki toplam 401 katılımcı oluşturmaktadır. Veri analizinin ilk aşamasında; katılımcıların demografik özellikleri, frekans analizi ile değerlendirilmiş, ardından araştırma değişkenlerine ilişkin verilerin normal dağılıma uygunluğu, çarpıklık ve basıklık katsayıları kullanılarak incelenmiştir. Ardından, ölçeğin faktör yapısını belirlemek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi uygulanmış, bu analizin güvenilirliği ise Cronbach’ın Alfa katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Son aşamada araştırma hipotezleri, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA ile test edilmiştir. Araştırma bulguları, davranışsal finans eğilimlerinin demografik değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Özellikle Bilişsel Yanılsamalarla Dışsal Faktörler ve Sürü Davranışı boyutlarında, çeşitli demografik değişkenlere bağlı olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Buna karşılık, Demografik ve Sosyoekonomik Özellikler boyutunda ise sadece çalışma durumu değişkenine bağlı olarak anlamlı bir farklılık gözlenmiştir. Sonuç olarak, yatırımcıların demografik özelliklerine göre segmentasyonunun, finansal karar alma süreçlerinde daha etkin stratejilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.
Zitieren
APA
Onur, B., & Mutlu, F. (2026). Finansal Karar Almada Davranışsal Eğilimler ve Demografik Farklılıklar: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir İnceleme. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi, 8(1), 87-97. https://doi.org/10.47138/jeaa.1926718
Vancouver
Onur B, Mutlu F. Finansal Karar Almada Davranışsal Eğilimler ve Demografik Farklılıklar: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir İnceleme. İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi. 2026;8(1):87-97. doi:10.47138/jeaa.1926718
BibTeX
@article{Onur2026,
author = {Onur, Burçin and Mutlu, Filiz},
title = {Finansal Karar Almada Davranışsal Eğilimler ve Demografik Farklılıklar: Bireysel Yatırımcılar Üzerine Bir İnceleme},
journal = {İktisadi ve İdari Yaklaşımlar Dergisi},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {87--97},
doi = {10.47138/jeaa.1926718}
}
EUVIMED