KAZAK HALK TASAVVURUNDA MİTİK İMGE OLARAK İDİL-YAYIK: KÖKENİ VE DÖNÜŞÜMÜ
İdil Ural Araştırmaları Dergisi · 29.06.2026 · 8 (1) · 83-98
DOI: 10.47089/iuad.1970142 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İdil Ural Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Akedil Toyşanulı. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makalede Kazak halk tasavvurunda İdil ve Yayık nehirlerinin mitik sembol değeri, köken anlamı ve tarihî süreç içindeki dönüşümü ele alınmaktadır. Çalışmada İdil-Yayık imgesinin eski Türk yer-su kültü, kutsal yurt tasavvuru, Altın Orda mirası ve Kazak tarihî hafızasıyla ilişkisi incelenmiştir. Kazak mitleri, destanları, atasözleri, jırav şiiri ve halk anlatıları üzerinden İdil ve Yayık’ın yalnızca coğrafi adlar olmadığı; ata yurt, bereket, kutsallık, sınır, soy ve kimlik gibi çok katmanlı anlamlar taşıdığı gösterilmiştir. Ayrıca Altay, Başkurt, Teleüt ve Kırgız malzemeleriyle yapılan karşılaştırmalar, bu sembollerin daha geniş Türk mitolojik düşüncesi içindeki yerini ortaya koymaktadır. Makalede İdil-Yayık imgesinin Altın Orda döneminde ideal ve kutlu yurt sembolüne dönüştüğü, Rus sömürgeciliği sonrasında ise “Zar Zaman” söylemi içinde kaybedilen vatanın ve tarihî kırılmanın acı hatırası olarak yeniden anlam kazandığı sonucuna varılmıştır.
Zitieren
APA
Toyşanulı, A. (2026). KAZAK HALK TASAVVURUNDA MİTİK İMGE OLARAK İDİL-YAYIK: KÖKENİ VE DÖNÜŞÜMÜ. İdil Ural Araştırmaları Dergisi, 8(1), 83-98. https://doi.org/10.47089/iuad.1970142
Vancouver
Toyşanulı A. KAZAK HALK TASAVVURUNDA MİTİK İMGE OLARAK İDİL-YAYIK: KÖKENİ VE DÖNÜŞÜMÜ. İdil Ural Araştırmaları Dergisi. 2026;8(1):83-98. doi:10.47089/iuad.1970142
BibTeX
@article{Toyanul2026,
author = {Toyşanulı, Akedil},
title = {KAZAK HALK TASAVVURUNDA MİTİK İMGE OLARAK İDİL-YAYIK: KÖKENİ VE DÖNÜŞÜMÜ},
journal = {İdil Ural Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {83--98},
doi = {10.47089/iuad.1970142}
}
EUVIMED