Afganistan da modernleşme sürecinin başlangıcına dair bir inceleme (1869–1879)
Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi · 30.06.2026
DOI: 10.46868/atdd.2026.1161 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mehmet Selahattin Okuroğlu und 1 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Afganistan’da modernleşme sürecinin başlangıç evresini Emir Şir Ali Han’ın ikinci hükümdarlık dönemi (1869–1879) çerçevesinde incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, bu dönemde gerçekleştirilen reform girişimlerinin ortaya çıkış nedenlerini, uygulama alanlarını ve tarihsel sonuçlarını değerlendirmektir. Çalışmada mevcut literatür, birincil tarihî kaynaklar ve döneme ait belgeler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bulgular, Afganistan’daki ilk sistemli modernleşme girişimlerinin askerî reformlarla başladığını, daha sonra eğitim, devlet teşkilatı, basın, posta hizmetleri ve mali yönetim gibi alanlara yayıldığını göstermektedir. Bununla birlikte reformların coğrafi kapsamının sınırlı kalması, güçlü kabile yapısı, iç siyasî mücadeleler ve dış müdahaleler nedeniyle kurumsallaşma süreci kesintiye uğramıştır. Araştırmada ayrıca Osmanlı modernleşmesi ile Afganistan’daki reform deneyimi arasındaki benzerlikler karşılaştırmalı bir bakış açısıyla ele alınmıştır. İncelenen dönemde Osmanlı Devleti’nin Afgan reformlarına doğrudan müdahil olduğuna ilişkin bir kanıta ulaşılamamış olmakla birlikte, Osmanlı reform tecrübesinin dolaylı biçimde örnek alındığı değerlendirilmektedir. Çalışma, Afganistan’daki erken modernleşme sürecinin tarihsel dinamiklerini ortaya koyarak konuya ilişkin literatüre katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Okuroğlu, M. S., & Jamal, Z. (2026). Afganistan da modernleşme sürecinin başlangıcına dair bir inceleme (1869–1879). Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. https://doi.org/10.46868/atdd.2026.1161
Vancouver
Okuroğlu MS, Jamal Z. Afganistan da modernleşme sürecinin başlangıcına dair bir inceleme (1869–1879). Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi. 2026. doi:10.46868/atdd.2026.1161
BibTeX
@article{Okurolu2026,
author = {Okuroğlu, Mehmet Selahattin and Jamal, Ziauddin},
title = {Afganistan da modernleşme sürecinin başlangıcına dair bir inceleme (1869–1879)},
journal = {Akademik Tarih ve Dusunce Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.46868/atdd.2026.1161}
}
EUVIMED