InSAR Zaman Serileri ile Düşey Yüzey Deformasyonlarının Belirlenmesi: Bolluk ve Tersakan Gölleri Çevresi (Konya Kapalı Havzası)
Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi · 22.06.2026 · (17)
DOI: 10.46453/jader.1948451 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Ömer Faruk Atiz und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 43 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yüzey deformasyonlarının izlenmesinde Interferometrik Sentetik Açıklıklı Radar (InSAR) tekniği son yıllarda birçok çalışmada kullanılmaktadır. Zamansal-mekânsal kapsam ve maliyet bakımından oldukça etkin olan InSAR tekniği zemin çökmelerinin tespitinde başarıyla uygulanmaktadır. Bu çalışmada Ekim 2014 ve Mayıs 2023 tarihleri arasında yaklaşık 9,5 yıllık Sentinel-1 InSAR zaman serisi kullanılarak Konya Kapalı Havzası’nın Bolluk ve Tersakan Gölleri çevresindeki düşey deformasyonların büyüklüğü ve mekânsal dağılımı araştırılmıştır. Yükselen yörüngeden 1542 ve alçalan yörüngeden 1099 LiCSAR interferogram ürünü, LiCSBAS yazılımı kullanılarak işlenmiştir. Uydu bakış açısı doğrultusunda (line-of-sight: LOS) elde edilen hız bileşenleri, ayrıştırma işlemi yapılarak düşey bileşene dönüştürülmüştür. Ayrıca düşey hızlar, Cihanbeyli ilçe merkezinde bulunan CIHA GNSS (Global Navigation Satellite System) istasyonunun hız değerleri esas alınarak kalibre edilmiştir. Düşey deformasyonlar çalışma alanının önemli bir bölümü için zemin çökmesi şeklinde görülmüştür. InSAR analizi sonuçlarına göre -114 mm/yıl’a varan düşey deformasyon hızları tespit edilmiştir. Bolluk Gölü’nün kuzeydoğusundaki traverten konileri ve dolinlerin olduğu kısımlarda -40 ila -50 mm/yıl arasında değişen zemin çökme hızları bulunmuştur. Günyüzü ve Taşpınar mahalle sınırlarında kalan İnsuyu Formasyonu üzerindeki tarım arazilerinde ise ortalama -60 mm/yıl düşey deformasyon hızları gözlemlenmiştir. Tersakan Gölü’nün güneydoğusundaki tuz bataklığı alanlarında zemin çökme hızının -60 ila -80 mm/yıl arasında değiştiği görülmüştür. Tespit edilen deformasyon değerlerinin mekânsal deseninin sulu tarım ve yeraltı suyu kullanımıyla ilişkili olabilecek karstik süreçler, tuz bataklığı alanındaki kompaksiyon gibi farklı antropojenik ve jeomorfolojik süreçlerle uyumlu olabileceği değerlendirilmiştir. Sentinel-1 tabanlı InSAR analizlerinin düşey yönlü yüzey hareketlerinin izlenmesi ve veriye dayalı sürdürülebilir arazi yönetimi ve arazi kullanım politikalarının geliştirilmesine önemli katkılar sağlayabileceği düşünülmektedir.
Zitieren
APA
Atiz, Ö. F., & Durduran, S. S. (2026). InSAR Zaman Serileri ile Düşey Yüzey Deformasyonlarının Belirlenmesi: Bolluk ve Tersakan Gölleri Çevresi (Konya Kapalı Havzası). Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi. https://doi.org/10.46453/jader.1948451
Vancouver
Atiz ÖF, Durduran SS. InSAR Zaman Serileri ile Düşey Yüzey Deformasyonlarının Belirlenmesi: Bolluk ve Tersakan Gölleri Çevresi (Konya Kapalı Havzası). Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi. 2026. doi:10.46453/jader.1948451
BibTeX
@article{Atiz2026,
author = {Atiz, Ömer Faruk and Durduran, Süleyman Savaş},
title = {InSAR Zaman Serileri ile Düşey Yüzey Deformasyonlarının Belirlenmesi: Bolluk ve Tersakan Gölleri Çevresi (Konya Kapalı Havzası)},
journal = {Jeomorfolojik Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
number = {17},
doi = {10.46453/jader.1948451}
}
EUVIMED