Sibirya’daki Türk Boyları Arasında Ayı Kültü
Kültür Araştırmaları Dergisi · 10.03.2026 · (28) · 377-416
DOI: 10.46250/kulturder.1852899 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 10.03.2026. Die Arbeit nennt 88 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dırenkova tarafından 1930 yılında yayınlanan bu çalışma, Sibirya’daki Türk boyları arasında ayı kültünün tarihsel, etnografik ve ritüelistik boyutlarını saha verileri ve karşılaştırmalı kaynaklar ışığında incelemektedir. Çalışmanın temelini 1925-1927 yılları arasında Altay, Kuznetskaya Taygası ve Minussinsk bölgesinde Altaylar, Şorlar, Telengitler, Tubalar ve Sagaylar arasında yürütülen kapsamlı gözlemler ile üniversite öğrencilerinden derlenen notlar oluşturmaktadır. Söz konusu çalışmada özellikle Sibirya sahasındaki Türk boylarında tespit edilen ayı merkezli davranış biçimleri, uygulanan çeşitli törenler, ayılara karşı kullanılan sözlü hitap biçimleri ile tabular ve simgesel pratikler ayrıntılı bir biçimde ele alınmaktadır. Özellikle arkaik ve mitolojik düşünce sisteminden hareketle ayı kültünün varlığını ele alan çalışmada; ayı avı sürecindeki örtük dil kullanımı, ayıya karşı gerçekleştirilen davranış kalıplarına yönelik ritüeller Sibirya’daki Türk kimliğine sahip avcı toplumların kozmolojik dünya görüşüne dayalı inanç yapısını yansıtan temel pratikler şeklinde değerlendirilmektedir. Çalışmadaki bulgular; Sibirya Türklerinde görülen ayı kültünün, bütünlüklü bir tapınma sistemi olmaktan çok, eski bir avcılık kültürüne ait ritüelistik kalıntılar bütünü hâlinde varlığını sürdürdüğünü göstermektedir. Sonuç olarak çalışmada ayı kültüne ilişkin sunulan veriler Sibirya sahasındaki Türklerin doğayla bütünleşen avcılık temelli bir inanç sistemine sahip olduğuna dair önemli ipuçları sunmaktadır.
Zitieren
APA
(2026). Sibirya’daki Türk Boyları Arasında Ayı Kültü. Kültür Araştırmaları Dergisi, 377-416. https://doi.org/10.46250/kulturder.1852899
Vancouver
Sibirya’daki Türk Boyları Arasında Ayı Kültü. Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026:377-416. doi:10.46250/kulturder.1852899
BibTeX
@article{euvimed2026,
title = {Sibirya’daki Türk Boyları Arasında Ayı Kültü},
journal = {Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {28},
pages = {377--416},
doi = {10.46250/kulturder.1852899}
}
EUVIMED