Çalış, Tüket, Uyuma: Geç Kapitalist Toplumda Medya, Gözetim ve Bireyin Yeniden İnşası
Kültür Araştırmaları Dergisi · 10.03.2026 · (28) · 155-170
DOI: 10.46250/kulturder.1815362 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 10.03.2026. Verfasst von Sibel Taşkın. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kapitalist toplumlarda çalışma, tarihsel olarak bireyin gündelik yaşamını belirleyen temel etkinliklerden biri olmuştur. Ancak geç kapitalizm döneminde farklı olan, bu düzenin dijitalleşme, hızlanma ve sürekli çevrim içi olma pratikleriyle bütünleşmesidir. Crary’nin (2013) ortaya koyduğu üzere, 7/24 kesintisiz faaliyet ilkesi, yalnızca çalışma biçimlerini değil, uyku gibi biyolojik ritimleri bile piyasa mantığının sınırlarına dâhil etmektedir. Böylece “çalış–tüket–uyanık kal–yeniden çalış” döngüsü, bireyin zaman kullanımını belirleyen baskın bir yapıya dönüşmektedir. Bu çalışma, geç kapitalizm bağlamında çalışma, tüketim, boş zaman ve medya ilişkilerini ele almakta; Crary’nin 7/24 toplum anlayışı ile Zuboff’un gözetim kapitalizmi perspektifini bir araya getirerek bireyin gündelik yaşamda maruz kaldığı sürekli uyarı, izlenebilirlik ve performans baskısını incelemektedir. Nitel bir yaklaşım üzerinden geliştirilen analiz, çalışmanın ve tüketimin giderek iç içe geçtiğini, boş zamanın dahi üretkenlik ve süreklilik mantığıyla biçimlendiğini göstermektedir. Sonuç olarak geç kapitalist düzen, bireyin benlik inşasını, zaman kullanımını ve gündelik ritimlerini yeniden yapılandırmakta; uyku gibi temel pratikleri bile bu dönüşümün merkezî bir gerilim alanına dönüştürmektedir.
Zitieren
APA
Taşkın, S. (2026). Çalış, Tüket, Uyuma: Geç Kapitalist Toplumda Medya, Gözetim ve Bireyin Yeniden İnşası. Kültür Araştırmaları Dergisi, 155-170. https://doi.org/10.46250/kulturder.1815362
Vancouver
Taşkın S. Çalış, Tüket, Uyuma: Geç Kapitalist Toplumda Medya, Gözetim ve Bireyin Yeniden İnşası. Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026:155-170. doi:10.46250/kulturder.1815362
BibTeX
@article{Takn2026,
author = {Taşkın, Sibel},
title = {Çalış, Tüket, Uyuma: Geç Kapitalist Toplumda Medya, Gözetim ve Bireyin Yeniden İnşası},
journal = {Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {28},
pages = {155--170},
doi = {10.46250/kulturder.1815362}
}
EUVIMED