TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SIRALI CÜMLE GÖRÜNÜMÜNDEKİ BİRLEŞİK FİİLLER
Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi · 31.03.2026 · 9 (1) · 123-137
DOI: 10.37999/udekad.1855266 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Hasan Karaca. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türkiye Türkçesinde birleşik fiillerin yapısı ve tasnifi konusunda araştırmacılar farklı görüşler ortaya koymuştur. Buna bağlı olarak birleşik fiiller, değişik bakımlardan sınıflandırılmıştır. Söz konusu sınıflandırmalarda sıralı cümle görünümündeki birleşik fiillere pek değinilmemiştir. Sıralı cümle görünümündeki birleşik fiiller, unsurları çekimli fiil olarak kullanılan ve yargı bildiren birleşik fiillerdir. Bunlar, oluşturulmalarına göre yardımcı fiillerle kurulan sıralı cümle görünümündeki birleşik fiiller (anlat- dur-, sor- et-, unut- git- vb.) ve yakın / zıt anlamlı fiillerle kurulan birleşik fiiller (ara- tara-, yaz- çiz-, at- tut- vb.) olmak üzere ikiye ayrılır. Yardımcı fiillerle kurulan sıralı cümle görünümündeki birleşik fiiller, çekimli bir asıl fiil ile aynı çekime sahip bir yardımcı fiilin birleşmesinden oluşmaktadır. Bu fiiller, genellikle dur-, et-, gel-, git-, kal- yardımcı fiilleriyle kurulmaktadır. Şahıs anlatımı kip ve yardımcı fiile göre hem asıl fiil hem yardımcı fiil üzerinde olabileceği gibi sadece bunlardan biri üzerinde de olabilir. Yakın / zıt anlamlı fiillerle kurulan sıralı cümle görünümündeki birleşik fiiller, kavramsal karşılığı da olan çoğu sözlük birimsel yapılardır. Bunlarda şahıs anlatımı, her iki fiil üzerinde veya sadece ikinci fiildedir. Bu çalışmada Türkiye Türkçesinde dil kullanıcısına zengin bir anlatım alanı sağlayan sıralı cümle görünümündeki birleşik fiiller ele alındı.
Zitieren
APA
Karaca, H. (2026). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SIRALI CÜMLE GÖRÜNÜMÜNDEKİ BİRLEŞİK FİİLLER. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 9(1), 123-137. https://doi.org/10.37999/udekad.1855266
Vancouver
Karaca H. TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SIRALI CÜMLE GÖRÜNÜMÜNDEKİ BİRLEŞİK FİİLLER. Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):123-137. doi:10.37999/udekad.1855266
BibTeX
@article{Karaca2026,
author = {Karaca, Hasan},
title = {TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SIRALI CÜMLE GÖRÜNÜMÜNDEKİ BİRLEŞİK FİİLLER},
journal = {Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {123--137},
doi = {10.37999/udekad.1855266}
}
EUVIMED