Yapay Zekâ Kirliliği Çağında Eşik Gözlemciliği: AA Teyit Hattı Doğruluk Kontrollerinin Dönemsel Nicel İçerik Analizi (2022–2026)
TRT Akademi · 30.05.2026 · 11 (27) · 754-787
DOI: 10.37679/trta.1899733 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift TRT Akademi, online erschienen am 30.05.2026. Verfasst von Erdi Çelebi. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yapay zekâ araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte sentetik içeriklerin dolaşıma girmesi, bilgi ekosisteminde ‘yapay zekâ kirliliği’ olarak tanımlanabilecek yeni bir risk alanı oluşturmuştur. Dijital içeriklerin doğruluğunu ayırt etmeyi zorlaştıran bu durum, medya profesyonelleri açısından eşik gözlemciliği rolünü dezenformasyonla mücadelede daha kritik bir sorumluluk hâline getirmektedir. Ancak, yapay zekânın doğrulama gündemindeki görünürlüğünün zaman içinde nasıl değiştiğini dönemsel karşılaştırmalarla nicel olarak ortaya koyan çalışmalar sınırlıdır. Bu çalışma, Anadolu Ajansı Teyit Hattı web arşivinde yayımlanan içerikler üzerinden, doğruluk kontrolü gündeminde yapay zekâ kaynaklı dezenformasyonun dönemler ilerledikçe artıp artmadığını ve bu içeriklerin temel özelliklerini incelemeyi amaçlamaktadır.Nicel içerik analizi yaklaşımına dayanan tekrarlanan kesitsel bir tasarımla yürütülen araştırmada veriler, Anadolu Ajansı Teyit Hattı web arşivinden doküman incelemesi yoluyla toplanmış; 2022–2026 arasındaki dört dönemde yayımlanan toplam 666 içerik içinden doğruluk kontrolü işlevi taşıyan 563 içerik analiz kapsamına alınmıştır. Verilerin analizinde frekans ve yüzde dağılımları, çapraz tablolar, ki-kare testi ve lojistik regresyon kullanılmıştır. Bulgular, yapay zekâ faktörü taşıyan dezenformasyon içeriklerinin doğruluk kontrolü gündeminde dönemler ilerledikçe daha görünür hâle geldiğini göstermektedir. Ayrıca yapay zekâ ile ilişkili içeriklerin özellikle görsel ve video temelli uydurma içeriklerde yoğunlaştığı ve bu durumun doğrulama süreçlerini daha karmaşık hâle getirdiği anlaşılmaktadır. Çalışma, yapay zekâ kirliliğinin yoğunlaştığı güncel medya ekosisteminde eşik gözlemciliğinin medya profesyonelleri için kritik bir sorumluluk alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Çelebi, E. (2026). Yapay Zekâ Kirliliği Çağında Eşik Gözlemciliği: AA Teyit Hattı Doğruluk Kontrollerinin Dönemsel Nicel İçerik Analizi (2022–2026). TRT Akademi, 11(27), 754-787. https://doi.org/10.37679/trta.1899733
Vancouver
Çelebi E. Yapay Zekâ Kirliliği Çağında Eşik Gözlemciliği: AA Teyit Hattı Doğruluk Kontrollerinin Dönemsel Nicel İçerik Analizi (2022–2026). TRT Akademi. 2026;11(27):754-787. doi:10.37679/trta.1899733
BibTeX
@article{elebi2026,
author = {Çelebi, Erdi},
title = {Yapay Zekâ Kirliliği Çağında Eşik Gözlemciliği: AA Teyit Hattı Doğruluk Kontrollerinin Dönemsel Nicel İçerik Analizi (2022–2026)},
journal = {TRT Akademi},
year = {2026},
volume = {11},
number = {27},
pages = {754--787},
doi = {10.37679/trta.1899733}
}
EUVIMED