Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Eğitimi: Avrupa Konseyi Çerçevesi ile MEB Ders Kitaplarının Karşılaştırılması
Milli Eğitim Dergisi · 01.05.2026 · 55 (250) · 875-922
DOI: 10.37669/milliegitim.1666472 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Milli Eğitim Dergisi, online erschienen am 01.05.2026. Verfasst von Uğur Sırvermez und 3 weiteren Autor:innen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 46 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, Türkiye’deki ortaokul düzeyindeki dijital vatandaşlık eğitimini içeren bilişim teknolojileri ve sosyal bilgiler derslerinin öğretim programları, Avrupa Konseyi dijital vatandaşlık çerçevesiyle öğrenme alanları ve kazanımları açısından karşılaştırmaktır. Bu karşılaştırmada öğretim programlarındaki kazanımları öğretmenlerin deneyimleri yoluyla açıklayabilmek amacıyla iki sosyal bilgiler, iki bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretmeni ile bütünleşik bir durum çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarında, Avrupa Konseyi dijital vatandaşlık eğitim programında öğretim içeriklerinin; erişim ve dahil olma, öğrenme ve yaratıcılık, etik değerler ve empati, sağlık ve iyi olma hali, e-varlık ve iletişim medya ve bilgi okuryazarlığı, aktif katılım, haklar ve sorumluluklar, özel yaşam ve güvenlik, tüketici farkındalığı gibi kavramlarla yer aldığı görülmüştür. Bununla birlikte Milli Eğitim Bakanlığının sosyal bilgiler ve bilişim teknolojileri ve yazılım dersi öğretim programlarında dijital erişim, dijital okuryazarlık, dijital etik, dijital sağlık, dijital iletişim, dijital hukuk, dijital hak ve sorumluluklar, dijital ticaret, dijital güvenlik kavramları yer almaktadır. Karşılaştırma sonucunda Avrupa Konseyi çerçevesinde yer alan e-mevcudiyet, tüketici farkındalığı konularının Milli Eğiti Bakanlığı öğretim programlarının kapsamına alınmadığı ve bu kavramları öğrenme alanları bağlamında yapılandıran yaklaşımın benimsenmediği söylenebilir. Milli Eğitim Bakanlığı öğretim programlarında farklı kavramlarla da olsa dijital vatandaşlığın önemsendiği ancak bu iki dersin programlarının Türkiye’de dijital vatandaşlık eğitimi açısından bütünlük taşımadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca bilişim teknolojileri ve yazılım dersinin kapsamının sosyal bilgiler dersine göre daha geniş olduğu, dijital güvenlik, dijital iletişim ve dijital etik alt boyutlarının öğretim programında daha fazla kazanım içerdiği sonucuna varılmıştır. Avrupa Konseyi ve Milli Eğitim Bakanlığı dijital vatandaşlık programlarının karşılaştırılması sonucunda bütünleşik dijital vatandaşlık eğitimi konularının Milli Eğitim Bakanlığı programına dahil edilmesi önerilmiştir.
Zitieren
APA
Sırvermez, U., Baltacı, Ş., Onan, B. C., & Güleç, S. (2026). Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Eğitimi: Avrupa Konseyi Çerçevesi ile MEB Ders Kitaplarının Karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi, 55(250), 875-922. https://doi.org/10.37669/milliegitim.1666472
Vancouver
Sırvermez U, Baltacı Ş, Onan BC, Güleç S. Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Eğitimi: Avrupa Konseyi Çerçevesi ile MEB Ders Kitaplarının Karşılaştırılması. Milli Eğitim Dergisi. 2026;55(250):875-922. doi:10.37669/milliegitim.1666472
BibTeX
@article{Srvermez2026,
author = {Sırvermez, Uğur and Baltacı, Şehnaz and Onan, Berna Coşkun and Güleç, Selma},
title = {Türkiye’de Dijital Vatandaşlık Eğitimi: Avrupa Konseyi Çerçevesi ile MEB Ders Kitaplarının Karşılaştırılması},
journal = {Milli Eğitim Dergisi},
year = {2026},
volume = {55},
number = {250},
pages = {875--922},
doi = {10.37669/milliegitim.1666472}
}
EUVIMED