Kentsel Hafızada Mimari Bir İz: Adapazarı İslam Ticaret Bankası
Kent Akademisi · 01.03.2026 · 19 (2) · 1-23
DOI: 10.35674/kent.1653512 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kent Akademisi, online erschienen am 01.03.2026. Verfasst von Melike Nur Saraylı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı Dönemi Türkiye’sinde, gayrimüslim bankerlerin banka kurma girişimlerinin yoğunlukla görüldüğü 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başlarında “Millî İktisat” politikası kapsamında “Millî Bankacılık” düşüncesi oluşmaya başlamıştır. Bu düşüncenin uygulamaya konulmasının ilk örneklerinden biri de Adapazarı İslâm Ticaret Bankası’nın kurulması olmuştur. Osmanlı Dönemi’nde ilk kez şahsî teşebbüs ve millî sermayeyle mahalli bir şirket olarak kurulan banka, aynı fonksiyonla Cumhuriyet Dönemi’ne geçerken ulusal çapta mali bir kuruma evrilmiş, yapılan düzenlemeler ile 2000’lerin başına kadar faaliyetini sürdürerek, bu özellikteki iki bankadan biri olmuştur. Çalışmada, Adapazarı kent merkezindeki tarihî banka binasının, ekonomik ve kültürel faaliyetlerin aralıksız 88 yıl sürdürüldüğü dönem ve sonrasında 23 yıllık terk edilmişliğin ardından, Adapazarı Ticaret Müzesi’ne (ATİM) dönüşümü mimari perspektifte ele alınmıştır. Araştırma yöntemi, literatür ve arşiv taraması ile ulaşılabilen kaynakların incelenmesi, saha ziyareti ve yerinde gözlem çalışmalarıyla verilerin toplanması, restorasyon projesi müellifinden proje bilgileri edinilmesi ve özgün bilgilerin derlenmesi faaliyetlerini içermiştir. Yapı sürecinin mimari yönüne ilişkin bilimsel bir çalışma yapılmamış olması, kent tarihi açısından bir eksiklik olarak saptanmıştır. Yapının süreç içinde kazandığı değerleri ve yüklendiği misyonları, yaşanmışlıkların derlenmiş bir sonucu olarak ortaya koyan bu çalışmada, kentsel hafızanın sürdürülebilirliğine katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Zitieren
APA
Saraylı, M. N., & Demir, İ. H. (2026). Kentsel Hafızada Mimari Bir İz: Adapazarı İslam Ticaret Bankası. Kent Akademisi, 19(2), 1-23. https://doi.org/10.35674/kent.1653512
Vancouver
Saraylı MN, Demir İH. Kentsel Hafızada Mimari Bir İz: Adapazarı İslam Ticaret Bankası. Kent Akademisi. 2026;19(2):1-23. doi:10.35674/kent.1653512
BibTeX
@article{Sarayl2026,
author = {Saraylı, Melike Nur and Demir, İsmail Hakkı},
title = {Kentsel Hafızada Mimari Bir İz: Adapazarı İslam Ticaret Bankası},
journal = {Kent Akademisi},
year = {2026},
volume = {19},
number = {2},
pages = {1--23},
doi = {10.35674/kent.1653512}
}
EUVIMED