EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

YAPAY ZEKÂ TARAFINDAN ÜRETİLEN GÖRSELLERDE BASMAKALIPLAR: TÜRKİYE TEMSİLİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Hacer Taşdelen, Şule Yenigün Altın

Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 17.06.2026 · 35

DOI: 10.35379/cusosbil.1695903 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 17.06.2026. Verfasst von Hacer Taşdelen und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Yapay zekâ teknolojisinin her geçen gün artan gelişimi ve yoğun kullanımı beraberinde toplumsal ve kültürel boyutta endişe yaratan sorunları da getirmektedir. Bu sorunlardan birisi olarak görülen basmakalıplaşmış yargıların yeniden üretimi, özellikle görsel üreten yapay zekâ araçlarında kendini göstermektedir. Basmakalıplaşmış yargıların yeniden üretimi, negatif ve pozitif yönlü olabilecek ön yargıların sürdürülmesine sebep olmakta ve küreselleşmiş dünyanın aşılamayan düşünsel engellerini pekiştirmektedir. Bu çalışmanın da temel kaygısını bahsi geçen durum oluşturduğu için görsel üreten yapay zekâ araçlarına odaklanılmıştır. Üretken yapay zekâ araçlarının perspektifinden Türkiye ve Türkiyeli temsilini anlayabilmek ve bu temsillerde yer alan basmakalıp yargıları saptamak çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. ChatGPT, Copilot ve Gemini yapay zekâ araçlarının örneklem olarak seçildiği çalışmada, karma yöntem üzerinden araştırma tasarlanmıştır. Üretilen görsellerin nitel ve nicel içerik analizi ile detaylandırılması sonucunda Türkiye’ye özgü farklılıklarda fiziksel özelliklerin öne çıktığı bunun da kadın cinsiyetinde başörtüsü, erkek cinsiyetinde sakal ile bıyık şeklinde kendini gösterdiği anlaşılmıştır. Türkiyeli temsilini yansıtan bazı görsellerde sunulan geleneksel kıyafet kullanımı ise Oryantalist bakış açısını örneklendirebilen türden olmuştur.

Zitieren

APA

Taşdelen, H., & Altın, Ş. Y. (2026). YAPAY ZEKÂ TARAFINDAN ÜRETİLEN GÖRSELLERDE BASMAKALIPLAR: TÜRKİYE TEMSİLİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1695903

Vancouver

Taşdelen H, Altın ŞY. YAPAY ZEKÂ TARAFINDAN ÜRETİLEN GÖRSELLERDE BASMAKALIPLAR: TÜRKİYE TEMSİLİ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1695903

BibTeX
@article{Tadelen2026,
  author = {Taşdelen, Hacer and Altın, Şule Yenigün},
  title = {YAPAY ZEKÂ TARAFINDAN ÜRETİLEN GÖRSELLERDE BASMAKALIPLAR: TÜRKİYE TEMSİLİ ÜZERİNE BİR İNCELEME},
  journal = {Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {35},
  doi = {10.35379/cusosbil.1695903}
}
Kostenlos starten →