Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma
Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · (16) · 121-146
DOI: 10.56676/kiad.1770444 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Elif Karakoç Keskin. Die Arbeit nennt 69 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yapay zekâ sistemlerinin gündelik medya pratiklerine giderek daha fazla entegre edilmesi, insan makine ilişkisini teknik sınırların ötesinde iletişimsel ve toplumsal boyutlarıyla yeniden tanımlamaktadır. Bu bağlamda, üretken yapay zekâ araçlarının anlam üretim süreçlerindeki rolü ve bu rolün toplumsal etkileri üzerine toplum temelli analizlere duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Buradan hareketle, çalışma, yapay zekâ ile üretilen sokak röportajlarını insan ve makine arasındaki anlam üretiminin somutlaştığı içerik türlerinden biri olarak ele almakta, bu içeriklerin ve içeriklere verilen tepkilerin analizi ile hem yapay zekâya atfedilen sosyal anlamların hem de yapay zekâ antropomorfiğinin farklı boyutlarını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın veri toplama ve analiz süreci, nitel araştırma tasarımına dayalı içerik analizi yaklaşımı ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, ölçüt örnekleme tekniğinden hareketle, iki aşamalı arama stratejisi doğrultusunda Türkiye’de yapay zekâ ile üretilen sokak röportajlarına ilişkin internet haber gündemi temel alınarak belirlenmiştir. Bu kapsamda, 26.05.2025-07.07.2025 tarihleri arasında Youtube’da paylaşılan ve en fazla etkileşim alan videolar ve bu videolarda bulunan kullanıcı yorumları analiz edilmiştir. Bulgular, röportaj temalarının ekonomik ve toplumsal eleştiriler, toplumsal cinsiyet kodları, ilişki dinamikleri ve fiziksel görünüş gibi unsurlar etrafında yoğunlaştığını, yapay zekâ temsillerinin insana özgü toplumsal gözlemler, kültürel referanslar, mizah ve gündelik yaşam pratikleri üzerinden sosyal anlam ürettiğini göstermektedir. Ek olarak, özellikle yaşlı bireyler üzerinden kurgulanan antropomorfik temsillerin, izleyicilerde toplumsal söylem biçimlerini tetiklediği tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Keskin, E. K. (2026). Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi, 121-146. https://doi.org/10.56676/kiad.1770444
Vancouver
Keskin EK. Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi. 2026:121-146. doi:10.56676/kiad.1770444
BibTeX
@article{Keskin2026,
author = {Keskin, Elif Karakoç},
title = {Antropomorfik Temsil ve Sosyal Aktör Olarak Yapay Zekâ: Yapay Zekâ ile Üretilen Sokak Röportajları Üzerine Nitel Bir Araştırma},
journal = {Kastamonu İletişim Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
number = {16},
pages = {121--146},
doi = {10.56676/kiad.1770444}
}
EUVIMED