T. W. ADORNO'NUN OTORİTARYEN KİŞİLİK OLGUSU: PSİKANALİTİK SOSYOLOJİ BAĞLAMINDA ELEŞTİREL BİR İNCELEME
Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi · 17.06.2026 · 35
DOI: 10.35379/cusosbil.1694410 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, online erschienen am 17.06.2026. Verfasst von Mümtaz Levent Akkol. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Psikanaliz, sosyolojik olguların analizine bireysel davranışların temeline yönelik açıklamaları ile katkı sunmaktadır. Özellikle saldırgan ve yıkıcı davranışların bireysel boyutlarının yanı sıra toplumsal boyutları da vardır. Bu çalışmada otoritaryen kişilik bireysel bir tutum olmanın ötesinde kitlesel akıl dışı davranışlara sebep olması yönü ile toplumsal bir olgu olarak değerlendirilmiştir. Psikanalizin toplumsal olguları açıklamadaki katkısı bu çalışmada otoritaryen kişiliğin tanınması ve açıklanmasında kullanılmıştır. Böylece psikanalitik sosyolojiye örnek teşkil edilebilecek bir analiz literatüre kazandırılmıştır. Otoritaryen kişiliği konu edinmiş olan Adorno da psikanalizi kullanmıştır. Otoritaryen kişiliğin ortaya çıkmasında özellikle ataerkil toplumların baba öfkesi ve/ya da babaya yaranma çabası kapsamında değerlendirilebilecek çocukluk dönemi karmaşaları ile eksik bırakılma kaygısının etkili olduğu düşünülmektedir. Bununla beraber otoritaryen kişiliğin kendine has kişilik kalıpları ve davranışlar ile karakterize olduğu ve bu karakterin kişilik çözümlemesine konu edilebildiği görülmüştür. Otoritaryen kişiliğin sosyolojik açıdan en büyük özelliği toplumsal yapı ve kurumları özellikle de devlet politikalarını etkilemiş olmasıdır. Otoritaryen kişiliğin oluşum süreçlerinin ve kişilik özelliklerinin açıklığa kavuşturulması sosyolojik açıdan önemlidir. Böylece toplumsal akıldışı davranışların nedenlerinin açıklığa kavuşturulmasına katkı sağlanmış olacaktır.
Zitieren
APA
Akkol, M. L. (2026). T. W. ADORNO'NUN OTORİTARYEN KİŞİLİK OLGUSU: PSİKANALİTİK SOSYOLOJİ BAĞLAMINDA ELEŞTİREL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 35. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1694410
Vancouver
Akkol ML. T. W. ADORNO'NUN OTORİTARYEN KİŞİLİK OLGUSU: PSİKANALİTİK SOSYOLOJİ BAĞLAMINDA ELEŞTİREL BİR İNCELEME. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2026;35. doi:10.35379/cusosbil.1694410
BibTeX
@article{Akkol2026,
author = {Akkol, Mümtaz Levent},
title = {T. W. ADORNO'NUN OTORİTARYEN KİŞİLİK OLGUSU: PSİKANALİTİK SOSYOLOJİ BAĞLAMINDA ELEŞTİREL BİR İNCELEME},
journal = {Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi},
year = {2026},
volume = {35},
doi = {10.35379/cusosbil.1694410}
}
EUVIMED