Galata’da Deniz Ticareti ve Şirketleşme: XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında Gemi Reisleri, Emek ve Ortaklık Yapıları
Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 29.06.2026 · (65) · 331-350
DOI: 10.35237/suitder.1868028 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Hanife Çavdar. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, XVII. yüzyılın ikinci yarısında Galata’da deniz ticaretine katılan gemi reisleri, mellâhlar ve tüccarlar arasındaki iktisadî ve hukukî ilişkileri Galata Şer‘iyye Sicilleri ışığında incelemektedir. Makalenin temel amacı, Osmanlı deniz ticaretinde gemi seferlerinin yalnızca bir taşıma faaliyeti değil; sermaye, emek ve riskin birlikte örgütlendiği hukukî ve iktisadî işletmeler olarak nasıl işlediğini ortaya koymaktır. Bu çerçevede özellikle gemi reislerinin ticari faaliyetteki konumu ve seferlere dayalı ortaklık yapıları analiz edilmektedir. Çalışmanın ana kaynağını XVII. yüzyılın ikinci yarısına ait Galata Şer‘iyye Sicilleri oluşturmaktadır. Söz konusu siciller Karadeniz ve Akdeniz iskelelerini kapsayan geniş bir ticari coğrafyayı görünür kılmakla birlikte, bu çalışmanın odağı coğrafya ve emtia çeşitliliğini ele almaktan ziyade, bu seferler etrafında kurulan iktisadi ve hukuki ilişkilerinin yapısını çözümlemektir. Bu bağlamda makale üç temel soruya odaklanmaktadır: Gemi seferleri sırasında kimler hangi sıfatlarla ticarete katılmaktadır? Sermaye, emek ve gemi nasıl bir hukukî ilişki içinde bir araya getirilmektedir? Sefer sonunda ortaya çıkan kâr, zarar ve masraflar hangi ölçütlere göre paylaştırılmakta ve bu paylaşımlar hangi durumlarda ihtilafa dönüşmektedir? Bu sorular aracılığıyla gemi reislerinin yalnızca kaptan değil, çoğu zaman işletmeci, ortak ve temsilci olarak hareket ettikleri; mellâh emeğinin ise sabit ücret, pay ve örfî ücret türleri üzerinden hukuken tanımlandığı gösterilmektedir.
Zitieren
APA
Çavdar, H. (2026). Galata’da Deniz Ticareti ve Şirketleşme: XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında Gemi Reisleri, Emek ve Ortaklık Yapıları. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 331-350. https://doi.org/10.35237/suitder.1868028
Vancouver
Çavdar H. Galata’da Deniz Ticareti ve Şirketleşme: XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında Gemi Reisleri, Emek ve Ortaklık Yapıları. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:331-350. doi:10.35237/suitder.1868028
BibTeX
@article{avdar2026,
author = {Çavdar, Hanife},
title = {Galata’da Deniz Ticareti ve Şirketleşme: XVII. Yüzyılın İkinci Yarısında Gemi Reisleri, Emek ve Ortaklık Yapıları},
journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {65},
pages = {331--350},
doi = {10.35237/suitder.1868028}
}
EUVIMED