Emeğin Hiyerarşik Değeri Üzerine Bir Zihniyet Okuması: Aristoteles’ten Kınalızade’ye
Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 29.06.2026 · (65) · 235-250
DOI: 10.35237/suitder.1735539 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Ezgi Aydoğan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 21 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Klasik Osmanlı döneminde bağımsız bir iktisat alanının bulunmaması nedeniyle, bu makale dönemin iktisadi zihniyetini Kınalızâde Ali Çelebi’nin Ahlak-ı Alâî adlı eseri üzerinden incelemektedir. Araştırmanın temel sorusu, Kınalızâde’de bedensel emeğe yönelik olumsuz yaklaşımın hangi entelektüel temellere dayandığıdır. Makalenin tezi, söz konusu önyargının kökeninde Aristoteles’in doğal kölelik anlayışının bulunduğudur. Yöntem olarak karşılaştırmalı metin analizi ve zihniyet tarihi yaklaşımı benimsenmiştir. Aristoteles’te köle, doğası gereği bedensel emek için yaratılmış kabul edilmekte ve bu nedenle özgür yurttaşın erdemli yaşamından dışlanmaktadır. Kınalızâde’nin emek ve meslek tasnifinde de benzer bir hiyerarşi görülmekte; bedensel emeğe dayalı iş ve zanaatlar aşağı bir faaliyet olarak konumlandırılmaktadır. Analiz, bu yaklaşımın yalnızca ahlaki-dini bir tercih değil, aynı zamanda Aristotelesçi zihniyetin Osmanlı düşüncesinde yeniden üretimi olduğunu göstermektedir. Bu karşılaştırma, Osmanlı klasik çağında emeğe bakışın yalnızca toplumsal ya da ahlaki bağlamda şekillenmediğini, felsefi bir süreklilikle bağlantılı olduğunu ortaya koymaktadır. Makale, böylelikle Osmanlı iktisadi zihniyetinde emeğin değersizleştirilmesinin kökenlerini açığa çıkararak literatüre tarihsel ve kavramsal bir katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Aydoğan, E., & Eren, E. (2026). Emeğin Hiyerarşik Değeri Üzerine Bir Zihniyet Okuması: Aristoteles’ten Kınalızade’ye. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 235-250. https://doi.org/10.35237/suitder.1735539
Vancouver
Aydoğan E, Eren E. Emeğin Hiyerarşik Değeri Üzerine Bir Zihniyet Okuması: Aristoteles’ten Kınalızade’ye. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:235-250. doi:10.35237/suitder.1735539
BibTeX
@article{Aydoan2026,
author = {Aydoğan, Ezgi and Eren, Ercan},
title = {Emeğin Hiyerarşik Değeri Üzerine Bir Zihniyet Okuması: Aristoteles’ten Kınalızade’ye},
journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {65},
pages = {235--250},
doi = {10.35237/suitder.1735539}
}
EUVIMED