“Hür Zirveler” Hikâyesi Üzerine Bir Zihniyet ve Özgürlük Tahlili
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ · 24.03.2026 · 14 (38) · 513-527
DOI: 10.31126/akrajournal.1831362 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Recep Kılıç. Die Arbeit nennt 12 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Özbek yazar O‘ktam Hakimali’nin Hür Zirveler (Ҳуp Чоққилаp, 1989) adlı hikâyesi, kartal motifini merkeze alarak esaret, özgürlük ve toplumsal baskı temalarını çok katmanlı bir sembolik yapı içinde işler. Hikâye, bir yandan Türk kültüründe hürriyet ve yüceliğin simgesi kabul edilen kartal figürü üzerinden bireysel özgürlük arzusunu görünür kılarken, diğer yandan Sovyetler Birliği’nin son dönemlerindeki ideolojik baskı ortamını dolaylı biçimde yansıtır. Bu çalışmanın amacı, Hür Zirveler hikâyesini “zihniyet” kavramı etrafında çözümleyerek metnin arka planında işleyen toplumsal ve ideolojik kodları ortaya koymaktır. Çalışmada Karl Mannheim’ın ideoloji ve ütopya, Max Weber’in otorite ve toplumsal zihniyet, Norbert Elias’ın uzun erimli uygarlık süreci ve Terry Eagleton’ın ideoloji kuramı açısından geliştirdiği yaklaşımlar kuramsal çerçeve olarak kullanılmıştır. Yöntem olarak Şerif Aktaş’ın anlatmaya dayalı metin tahlili esas alınmış; olay örgüsü, kişiler kadrosu, zaman, mekân, tema, tekrarlar ve dil-anlatım unsurları zihniyet odaklı bir metin çözümlemesine tabi tutulmuştur. Zaman ve mekân unsurlarının da bu ideolojik çatışmayı destekleyecek biçimde kurgulandığı; dil ve anlatımın yoğun sembolizm ve tekrarlarla özgürlük–esaret gerilimini derinleştirdiği tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Kılıç, R. (2026). “Hür Zirveler” Hikâyesi Üzerine Bir Zihniyet ve Özgürlük Tahlili. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 14(38), 513-527. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1831362
Vancouver
Kılıç R. “Hür Zirveler” Hikâyesi Üzerine Bir Zihniyet ve Özgürlük Tahlili. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ. 2026;14(38):513-527. doi:10.31126/akrajournal.1831362
BibTeX
@article{Kl2026,
author = {Kılıç, Recep},
title = {“Hür Zirveler” Hikâyesi Üzerine Bir Zihniyet ve Özgürlük Tahlili},
journal = {AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {14},
number = {38},
pages = {513--527},
doi = {10.31126/akrajournal.1831362}
}
EUVIMED