Bezpieczeństwo w warunkach multikryzysu: trendy i zmiany w wybranych globalnych i krajowych ocenach ryzyka w latach 2020–2025
De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności · 26.03.2026 · 11 (2) · 7-20
DOI: 10.34739/dsd.2025.02.01 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności, online erschienen am 26.03.2026. Verfasst von Tomasz Ewertowski.
Abstract (Originalsprache)
Artykuł przedstawia wyniki analizy porównawczej globalnych i krajowych ocen ryzyka w latach 2020–2025, obejmujących okres tzw. multikryzysu związanego z pandemią COVID-19, kryzysem energetycznym oraz wojną w Ukrainie, uzupełnionego o kontekst zmian klimatycznych. Celem badań było określenie wpływu tych zjawisk na strukturę, percepcję i hierarchię ryzyk w wymiarze globalnym i krajowym oraz na podejście do bezpieczeństwa systemowego. Zastosowano jakościową analizę porównawczą raportów World Economic Forum Global Risks Reports oraz Krajowych Planów Zarządzania Kryzysowego, uzupełnioną interpretacją trendów i ich konwergencji. Wyniki wskazują na przesunięcie hierarchii zagrożeń: dominacja ryzyk klimatycznych ustępuje ryzykom geopolitycznym, społecznym i technologicznym. Pandemia, kryzys energetyczny i wojna w Ukrainie uruchomiły kaskady efektów systemowych, od destabilizacji gospodarczej i informacyjnej po osłabienie struktur współpracy międzynarodowej. Analiza wykazała około 80% zgodności ocen globalnych i krajowych, szczególnie w obszarach środowiska, technologii, geopolityki i odporności systemowej. W Polsce widoczna jest ewolucja w kierunku nowych zagrożeń strategicznych, takich jak masowa migracja czy wzrost ryzyka terroryzmu, a na świecie to konflikt zbrojny pomiędzy państwami i większe ryzyko polaryzacji społecznej. Wnioski potwierdzają konieczność podejścia systemowego i wielowymiarowego oraz rozwijania zdolności adaptacyjnych i „resilience governance”.
Zitieren
APA
Ewertowski, T. (2026). Bezpieczeństwo w warunkach multikryzysu: trendy i zmiany w wybranych globalnych i krajowych ocenach ryzyka w latach 2020–2025. De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności, 11(2), 7-20. https://doi.org/10.34739/dsd.2025.02.01
Vancouver
Ewertowski T. Bezpieczeństwo w warunkach multikryzysu: trendy i zmiany w wybranych globalnych i krajowych ocenach ryzyka w latach 2020–2025. De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności. 2026;11(2):7-20. doi:10.34739/dsd.2025.02.01
BibTeX
@article{Ewertowski2026,
author = {Ewertowski, Tomasz},
title = {Bezpieczeństwo w warunkach multikryzysu: trendy i zmiany w wybranych globalnych i krajowych ocenach ryzyka w latach 2020–2025},
journal = {De Securitate et Defensione. O Bezpieczeństwie i Obronności},
year = {2026},
volume = {11},
number = {2},
pages = {7--20},
doi = {10.34739/dsd.2025.02.01}
}
EUVIMED