İrtifak Kavramının İdare Hukukundaki Dönüşümü
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 29.07.2026 · 30 (3) · 1539-1575
DOI: 10.34246/ahbvuhfd.1901040 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 29.07.2026. Verfasst von Yücel Özdemir. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çalışmada irtifak kavramı, medeni hukuktaki bir hak olarak incelenmiş ve idare hukukundaki kökenine inilmiştir. İrtifak, medeni hukukta mülkiyet hakkının sınırlanmasını sağlayan bir hak türüdür. Temel düzenleme yeri Türk Medeni Kanunu’dur. İrtifak kavramı hem kelime kökeni bakımından hem de hukuk alanındaki kullanımı bakımından özel bir kavramdır. İdare hukukunda ise idarenin bir aracı olarak medeni hukuktan daha geniş bir kapsamı bulunmaktadır. İdare hukukunda idari irtifak kavramı, sadece taşınmazlar için kurulan bir hak türü değil, aynı zamanda kamu hukukundan kaynaklanan sınırlayıcı tedbirlerin ortak ismidir. Ancak idari irtifak kavramı hakkında çeşitli tartışmalar bulunmaktadır. Günümüzdeki uygulaması ve kapsamı kanunlarda açıkça tespit edilmemiştir. Bu bakımdan irtifak kavramının medeni hukuktan idare hukukuna geçişi ve idare hukuku içerisindeki dönüşümü açıklanmaya çalışılmıştır. İrtifak kavramının Türk idare hukukundaki durumunu anlamak için konuyla ilgili Fransız idare hukukundaki gelişmelere göz atmak gerekmektedir. Nitekim idari irtifak kavramı bu hukuk sisteminde doğmuş ve gelişmiştir. Türk idare hukuku, Fransız idare hukukundaki idari irtifak kavramını belirli yönlerden örnek almıştır. Ancak bir süre sonra kavram, kanuni düzenlemelerle karmaşık bir hale gelmiştir. Dolayısıyla Türk hukukunda özellikle 1961 Anayasası’nın getirdiği düzen ele alınmıştır. 1961 Anayasası’nın yürürlüğe girmesi, anayasal tarihimizde olduğu kadar çalışma özelinde de önemli bir eşiktir. Nitekim Türk hukukunda idari irtifak kavramı anayasa metnine ilk defa 1961 Anayasası ile girmiştir. 1961 Anayasası’nın getirdiği kavram 1982 Anayasası’nda yeri ve kapsamı değiştirilmeden kullanılmıştır. Anayasa’daki kısa düzenlemeden başka kamulaştırma ve imar mevzuatı ile ve diğer bazı özel kanunlarda idari irtifakların uygulamasıyla ilgili düzenlemeler yer almaktadır. Bu bakımdan irtifak kavramı uygulamada sıklıkla kamulaştırma usulüyle işletilen bir yoldur.
Zitieren
APA
Özdemir, Y. (2026). İrtifak Kavramının İdare Hukukundaki Dönüşümü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 30(3), 1539-1575. https://doi.org/10.34246/ahbvuhfd.1901040
Vancouver
Özdemir Y. İrtifak Kavramının İdare Hukukundaki Dönüşümü. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;30(3):1539-1575. doi:10.34246/ahbvuhfd.1901040
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Yücel},
title = {İrtifak Kavramının İdare Hukukundaki Dönüşümü},
journal = {Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {30},
number = {3},
pages = {1539--1575},
doi = {10.34246/ahbvuhfd.1901040}
}
EUVIMED