EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Abdullah b. Abbas’ın Kur’ân İlimlerine Katkısı: İbn Abbas’a Nispet Edilen Rivâyetler Bağlamında Bir İnceleme

Bayram Aktaş

Dergiabant · 31.05.2026 · 14 (1) · 368-388

DOI: 10.33931/dergiabant.1841434 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Dergiabant, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Bayram Aktaş. Die Arbeit nennt 71 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İslâmî ilimlerin tüm alanlarında ön plana çıkıp özellikle tefsir ilminde otorite olan Abdullah b. Abbas’ın etkisi yalnız yaşadığı tefsir ilminin başlangıç dönemiyle sınırlı kalmamış, kendisinden nakledilen bilgilerle sonraki dönem faaliyetleri için kaynak ve model teşkil etmiştir. Bu yönüyle İbn Abbas’ın ilmî karakterinin irdelenmesi ve çok yönlü özelliklerinin incelenmesi İslamî ilimlerin meselelerinin anlaşılması noktasında çok önemli bir boşluğu doldurmaktadır. Özellikle onun tefsir anlayışının ortaya çıkarılması son derece önemlidir. Zira İbn Abbas, her ne kadar İslamî ilimlerin tüm alanlarında hüccet olsa da özellikle tefsirde Hz. Peygamber’in de duasına mazhar olması hasebiyle ayrıcalıklı bir konuma ulaşmıştır. Bu hedeften hareketle bu makalenin temel amacı, kaynaklığı ve örnekliği yönüyle ayrıcalıklı bir konumda olan İmamu’l-müfessirîn Abdullah b. Abbas’ın Kur’ân ilimlerine yaptığı katkıyı ortaya çıkarmaktır. Makale erken döneme ait olan İbn Abbas’ın tefsir rivâyetlerini, Kur’ân ilimleri açısından incelemesi yönüyle özgün bir nitelik arz etmektedir. Makalede ilk dönem rivâyetlerini içeren ve alanın ilk örneklerinden olan Ali b. Ebû Talha Sahîfesi başta olmak üzere, Kitâbu garîbi’l-Kur’ân ve Mesâʾilü Nâfiʿ b. el-Ezraḳ isimli eserlerde cem edilen İbn Abbas’ın tefsir rivâyetleri özelinde onun Kur’ân ilimlerine katkısı konu edinilmektedir. Makalede, İbn Abbas’ın Kur’ân ilimleri noktasında -erken dönem âlimlerinden olmasına rağmen- sonraki müfessirlerin Kur’ân perspektifini oluşturmada önemli katkılar ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Bu bağlamda onun nüzûl rivâyetlerini anlamada ciddi kaideler inşa ettiği, kadim Arap şiirinin söyleniş gerekçesi gibi cahiliye döneminden tevarüs edip sebeb-i nuzül bilgisinin oluşmasına örneklik teşkil eden bazı uygulamalara ve Kur’ân ilimlerinin ilk dönem örneklerine değindiği saptanmıştır. İbn Abbas rivâyetlerinin, içerdiği Kur’ân ilimleriyle sonraki dönem eserleri için kaynak ve örnek teşkil eden bir yapı arz ettiği görülmüştür. Çalışma nitel bir araştırma olup konunun yapısı gereği ağırlıklı olarak tasviri bir okuma temel alınmıştır. Ayrıca zaman zaman mukayeseli tahlil yöntemine başvurulmuştur.

Zitieren

APA

Aktaş, B. (2026). Abdullah b. Abbas’ın Kur’ân İlimlerine Katkısı: İbn Abbas’a Nispet Edilen Rivâyetler Bağlamında Bir İnceleme. Dergiabant, 14(1), 368-388. https://doi.org/10.33931/dergiabant.1841434

Vancouver

Aktaş B. Abdullah b. Abbas’ın Kur’ân İlimlerine Katkısı: İbn Abbas’a Nispet Edilen Rivâyetler Bağlamında Bir İnceleme. Dergiabant. 2026;14(1):368-388. doi:10.33931/dergiabant.1841434

BibTeX
@article{Akta2026,
  author = {Aktaş, Bayram},
  title = {Abdullah b. Abbas’ın Kur’ân İlimlerine Katkısı: İbn Abbas’a Nispet Edilen Rivâyetler Bağlamında Bir İnceleme},
  journal = {Dergiabant},
  year = {2026},
  volume = {14},
  number = {1},
  pages = {368--388},
  doi = {10.33931/dergiabant.1841434}
}
Kostenlos starten →