Dijital Dönüşümde Adaletin Kavramsal Çerçevesi: Algoritmik Önyargı ve Yapısal Yönetişim Arayışı
Ankara Üniversitesi SBF Dergisi · 10.06.2026 · 81 (2) · 373-388
DOI: 10.33630/ausbf.1812108 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, online erschienen am 10.06.2026. Verfasst von Merve Asiloğulları Ayan. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dijital dönüşümün beraberinde getirdiği algoritmik karar alma sistemleri, toplumsal adalet ve eşitlik idealleri karşısında yeni ve karmaşık tehditler oluşturmaktadır. Bu çalışma, algoritmik önyargı sorununu merkeze alarak, mevcut teknoloji yönetişimi paradigmasının yapısal sınırlılıklarını eleştirel bir bakışla analiz etmekte ve yerine Yapısal Adalet Odaklı Teknoloji Yönetişimi adını verdiği yeni bir kavramsal çerçeve önermektedir. Çalışmada öncelikle, algoritmik önyargının salt teknik bir mesele olmadığı, toplumsal eşitsizliklerin bir yansıması olduğu argümanı işlenmekte ve dijital adalet kavramı dağıtımsal, işlemsel ve yapısal boyutlarıyla incelenmektedir. Ardından, hakim yönetişim yaklaşımının teknokratik, bireyci ve etnosentrik sınırlılıkları ortaya konmakta, bu sınırlılıkları aşmak üzere dört temel bileşenden oluşan (önleyici adalet ve katılımcı tasarım, sistemsel hesap verebilirlik, bağlama duyarlılık ve yeni demokratik aktörler) alternatif bir model detaylandırılmaktadır. Kamu sektöründeki otomatik fayda tahsisi sistemleri üzerinden yapılan vaka analizi, önerilen çerçevenin pratikte nasıl işleyebileceğini somutlaştırmaktadır. Çalışma, teknoloji yönetişiminde paradigmatik bir dönüşüm çağrısıyla son bulmakta ve gelecek araştırmalar için bir gündem önermektedir.
Zitieren
APA
Ayan, M. A. (2026). Dijital Dönüşümde Adaletin Kavramsal Çerçevesi: Algoritmik Önyargı ve Yapısal Yönetişim Arayışı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 81(2), 373-388. https://doi.org/10.33630/ausbf.1812108
Vancouver
Ayan MA. Dijital Dönüşümde Adaletin Kavramsal Çerçevesi: Algoritmik Önyargı ve Yapısal Yönetişim Arayışı. Ankara Üniversitesi SBF Dergisi. 2026;81(2):373-388. doi:10.33630/ausbf.1812108
BibTeX
@article{Ayan2026,
author = {Ayan, Merve Asiloğulları},
title = {Dijital Dönüşümde Adaletin Kavramsal Çerçevesi: Algoritmik Önyargı ve Yapısal Yönetişim Arayışı},
journal = {Ankara Üniversitesi SBF Dergisi},
year = {2026},
volume = {81},
number = {2},
pages = {373--388},
doi = {10.33630/ausbf.1812108}
}
EUVIMED