Ülkesellik İlkesinden Üniter Etkiye: Avrupa Patent Hukukunda Üniter Sistem
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi · 03.07.2026 · 32 (1) · 642-667
DOI: 10.33433/maruhad.1775523 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 03.07.2026. Verfasst von Umut Altınmakas. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Patent hakkı, yeni fikirler dayanağında ortaya koyulan buluşun korunması maksadıyla ulusal sınırlar dahilinde buluş sahibine tesis edilen bir haktır. Ancak ülkesellik ilkesi icabı, her ülkede tek tek patent başvurusu yapılması gerekliliği, buluş sahipleri bakımından yüksek maliyetlerle karşılaşılması, zaman kaybına uğranması ve farklı ülkelerin hukuki sistemleri hakkında bilgi sahibi olunması gereksinimi gibi ciddi sorunlar yaratmaktadır. Bu zorlukların giderilmesi ise çeşitli bölgesel yahut daha geniş kapsamlı uluslararası sistemlerin geliştirilmesi ile çözülmeye çalışılmıştır. Ülkesellik ilkesinin yaratmış olduğu bu zorlukların giderilmesi noktasında kullanılan sistemlerin başında Avrupa Patent Sistemi gelmektedir. Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) doğrultusunda kurulan Avrupa Patent Ofisi (EPO) aracılığıyla sağlanan Avrupa patenti, yalnız tek bir başvuru sayesinde EPC’ye taraf ülkelerden belirlenmiş olanların bir kısmı yahut tamamında patent koruması elde edilmesini kolaylaştırma imkânı tanımaktadır. Ancak bu imkân EPO eliyle doğrudan patent hakkı tesisi anlamına gelmemektedir. Zira Avrupa patenti bir tür patentler demeti özelliği taşımakta olup patent hakkı, başvuru belgesinde belirlenen ülkeler nezdinde gerçekleştirilen geçerli kılma işlemi ile kazanılmaktadır. Avrupa Patent başvurusu neticesinde tesis edilen patentin üye ülkelerde ayrı ayrı ulusal patentler gibi işlem görmesi, patent haklarının kaybının da tıpkı ulusal patentler de olduğu gibi ulusal merciler tarafından gerçekleştiriliyor olması Avrupa patentinin, patent hukukuna hakim ilkelerden ülkesellik ilkesinin yarattığı zorluğu giderme konusunda yetersiz olduğunu göstermektedir. Ülkesellik ilkesinin yarattığı zorlukların aşılması ve gerçek manada geniş bir coğrafi alanda geçerli tek bir patent hakkının oluşturulması düşüncesi Üniter Patent Sisteminin doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bahse konu Üniter Patent Sistemi ile yalnız tek bir başvuru yoluyla Avrupa Birliği’ne (AB) üye pek çok ülkede tek bir patent hakkının tesis edilmesi gündeme gelmiş, buna ek olarak söz konusu yeni sistem ile patent hakkının kaybedilmesi gibi hususların tek bir merkez dahilinde gerçekleştirilmesi amacıyla Üniter Patent Mahkemesi’nin kurulması gerçekleşmiştir. Yakın gelecekte kullanımına sıklıkla rastlanması muhtemel olan görece yeni bir sistem olarak nitelendirilebilecek Üniter Patent Sistemi’nin incelenmesi bu bağlamda önem arz etmektedir.
Zitieren
APA
Altınmakas, U. (2026). Ülkesellik İlkesinden Üniter Etkiye: Avrupa Patent Hukukunda Üniter Sistem. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 32(1), 642-667. https://doi.org/10.33433/maruhad.1775523
Vancouver
Altınmakas U. Ülkesellik İlkesinden Üniter Etkiye: Avrupa Patent Hukukunda Üniter Sistem. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2026;32(1):642-667. doi:10.33433/maruhad.1775523
BibTeX
@article{Altnmakas2026,
author = {Altınmakas, Umut},
title = {Ülkesellik İlkesinden Üniter Etkiye: Avrupa Patent Hukukunda Üniter Sistem},
journal = {Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {32},
number = {1},
pages = {642--667},
doi = {10.33433/maruhad.1775523}
}
EUVIMED