MEKANİK ZİRAAT BEYGİRİ: YENİ ZİRAAT GAZETESİ’NDE TRAKTÖRÜN MODERNLEŞME VE KALKINMA ARACI OLARAK SUNUMU (1920–1922)
Belgi Dergisi · 20.07.2026 · (32) · 59-90
DOI: 10.33431/belgi.1940634 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Belgi Dergisi, online erschienen am 20.07.2026. Verfasst von Ruhat Alp. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.
Abstract (Originalsprache)
Osmanlı Devleti’nin son döneminde; uzun süren savaşların üretim maliyetlerini artırması, tarımsal üretimi ve iş gücü arzını daraltması, hayvan varlığını azaltmasıyla belirginleşen yapısal sorunlar karşısında bazı basın çevreleri tarımda makineleşmeyi tek çıkış yolu olarak görmüş, traktörü ise bu dönüşüm sürecinin başat unsuru olarak konumlandırmıştır. Nitekim traktörler, hız-zaman metaforu üzerinden üretkenlik, kalkınma, zenginlik ve modernliğin sembolü olarak temsil edilmiştir. Bu temsilde, Yeni Ziraat Gazetesi belirleyici bir rol oynamış; nüshalarında “mekanik (mihaniki) ziraat beygiri” olarak adlandırılan traktörlere ilişkin kapsamlı içeriklere yer vermiştir. Makale, tanıtım yazısı, ilan ve reklam formundaki bu metinlerde, küresel firmalara ait traktörlerin teknik, yapısal, donanım ve performans özelliklerine ilişkin ayrıntılı ve sistematik bilgiler kayıtlıdır. Modern reklam dili ve retorik ifadelerle hazırlanan metinlerde traktörlere yönelik bir ihtiyaç algısı oluşturulurken, reklamların adeta bir rıza üretim aracı olarak işlev kazandığı görülmektedir. Aynı zamanda konuyla ilgili bazı yazılarda yer alan tarihsel ve sosyolojik analizler aracılığıyla traktörlerin tarım sektöründeki meşruiyetinin güçlendirilmesine, aracın tarımsal kalkınma ideolojisiyle bütünleştirilmesine çalışılmıştır. Sektöre yönelik teknik bilginin tabana yayılmasında etkin bir rol üstlenen gazete; Osmanlı’dan yeni Türk Devleti’ne geçiş arifesinde, traktör satın almak isteyen okuyucular için adeta bir katalog işlevi görmüş ve traktör bayisi gibi çalışmıştır. Bu bağlamda bu makale, mezkûr gazetede yer alan traktör temalı metinler üzerinden traktör temsillerini incelemektedir. Başka bir ifadeyle, modern traktör teknolojilerinin okuyucuya hangi yaklaşım, yöntem ve içerikle aktarıldığı ve bu uğurda sergilenen performans ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın yöntemi, sınırları çizilen nüshalardaki metinlerin betimsel analizine dayanmakta; ampirik veriler tarihsel bağlamda bütüncül sentezle yorumlanmaktadır. Bu çalışma ayrıca, basın aracılığıyla Osmanlı’dan Cumhuriyet’e aktarılan teknik ve teorik birikimin tarihsel sürekliliğine dolaylı biçimde işaret etmektedir.
Förderung
- Yok
Zitieren
APA
Alp, R. (2026). MEKANİK ZİRAAT BEYGİRİ: YENİ ZİRAAT GAZETESİ’NDE TRAKTÖRÜN MODERNLEŞME VE KALKINMA ARACI OLARAK SUNUMU (1920–1922). Belgi Dergisi, 59-90. https://doi.org/10.33431/belgi.1940634
Vancouver
Alp R. MEKANİK ZİRAAT BEYGİRİ: YENİ ZİRAAT GAZETESİ’NDE TRAKTÖRÜN MODERNLEŞME VE KALKINMA ARACI OLARAK SUNUMU (1920–1922). Belgi Dergisi. 2026:59-90. doi:10.33431/belgi.1940634
BibTeX
@article{Alp2026,
author = {Alp, Ruhat},
title = {MEKANİK ZİRAAT BEYGİRİ: YENİ ZİRAAT GAZETESİ’NDE TRAKTÖRÜN MODERNLEŞME VE KALKINMA ARACI OLARAK SUNUMU (1920–1922)},
journal = {Belgi Dergisi},
year = {2026},
number = {32},
pages = {59--90},
doi = {10.33431/belgi.1940634}
}
EUVIMED