YARGININ SİYASALLAŞMASI BAĞLAMINDA TAHKİKAT KOMİSYONU VE YASSIADA YARGILAMALARI
Belgi Dergisi · 20.07.2026 · (32) · 285-300
DOI: 10.33431/belgi.1885816 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Belgi Dergisi, online erschienen am 20.07.2026. Verfasst von Asya Kalkan. Die Arbeit nennt 56 Literaturangaben. Gefördert von: Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türk demokrasi tarihinde yargının siyasallaşması olgusunu, Demokrat Parti iktidarı döneminde kurulan Tahkikat Komisyonu ile 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesi sonrasında gerçekleştirilen Yassıada Yargılamaları üzerinden karşılaştırmalı bir çerçevede incelemektedir. Her iki yapı da olağan hukuk düzeninin dışına çıkılarak oluşturulmuş, siyasal iktidarın kudreti ve dolayısıyla etkisi ile çalışan araçlar olarak kullanılmışlardır. Bu yönüyle söz konusu yapılar, hukukun siyasal iktidarla kurduğu sorunlu ilişkinin somut örneklerini teşkil etmektedir. Çalışmanın temel amacı, farklı siyasal konjonktürlerde ortaya çıkan bu iki olağanüstü yapının, hukukun siyasal iktidar tarafından nasıl araçsallaştırıldığını ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Tahkikat Komisyonu’nun yasama organı bünyesinde oluşturulmasına rağmen yargısal nitelikte yetkiler üstlenmesi ile Yassıada Yargılamalarının olağanüstü mahkeme niteliği taşıması analiz edilmektedir. Her iki yapının da olağan hukuk düzeninin dışında kurulmuş olması, karar alma süreçlerinde siyasal iktidarın belirleyici rolü ve yargılama süreçlerinin başından itibaren verilecek kararların büyük ölçüde öngörülebilir olması gibi ortak özellikler çalışma kapsamında ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Tahkikat Komisyonu ile Yassıada Yargılamalarını yalnızca tarihsel vakalar olarak değil, demokratik sistemlerde siyasal iktidarın hukuk ile ilişkisini görünür kılan örnekler olarak ele almaktadır. Söz konusu iki uygulama, hukukun siyasal müdahaleleri sınırlandırmak yerine meşrulaştıran bir araç hâline geldiği durumlarda, demokratik düzenin nasıl zedelendiğini göstermesi bakımından önem taşımaktadır. Karşılaştırmalı tarih yönteminin benimsendiği bu çalışmada Tahkikat Komisyonu ve Yassıada Yargılamaları süreçleri tarihsel bağlamları içerisinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmenin temel kaynaklarını arşiv belgeleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tutanakları ve döneme ait resmî yayınlar oluşturmaktadır. Birincil kaynakların yanı sıra konu ile ilgili ikinci el kaynaklardan da yararlanılarak iki sürecin siyasal ve hukuki bağlamları da değerlendirilmiş ve bir karşılaştırmalı tarih çalışması ortaya çıkarılmıştır.
Förderung
- Dokuz Eylül Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
Zitieren
APA
Kalkan, A. (2026). YARGININ SİYASALLAŞMASI BAĞLAMINDA TAHKİKAT KOMİSYONU VE YASSIADA YARGILAMALARI. Belgi Dergisi, 285-300. https://doi.org/10.33431/belgi.1885816
Vancouver
Kalkan A. YARGININ SİYASALLAŞMASI BAĞLAMINDA TAHKİKAT KOMİSYONU VE YASSIADA YARGILAMALARI. Belgi Dergisi. 2026:285-300. doi:10.33431/belgi.1885816
BibTeX
@article{Kalkan2026,
author = {Kalkan, Asya},
title = {YARGININ SİYASALLAŞMASI BAĞLAMINDA TAHKİKAT KOMİSYONU VE YASSIADA YARGILAMALARI},
journal = {Belgi Dergisi},
year = {2026},
number = {32},
pages = {285--300},
doi = {10.33431/belgi.1885816}
}
EUVIMED