Evliyâ Çelebi Seyahatnâme’sinde Kutsal Dağların Mekânsal İnşası ve Kolektif Bellek
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi · 26.06.2026 · 26 (2) · 1401-1428
DOI: 10.33415/daad.1900055 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Elif Büşra Kocalan. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Evliyâ Çelebi'nin Seyahatnâme'sinde dağlara ilişkin anlatıları kutsal mekân ve kolektif bellek üretimi bağlamında incelemektedir. Anlatılar, kutsallık atfı, mitik kökenler, velî anlatıları, ritüel pratikler ve tabu motifleri ekseninde tematik olarak kategorize edilip hermenötik yaklaşımla analiz edilmiştir. Kuramsal çerçeve Henri Lefebvre'in mekânın üretimi, Maurice Halbwachs'ın kolektif hafıza ve Pierre Nora'nın hafıza mekânları kavramlarına dayanmaktadır. Çalışma, yorumsamacı paradigma çerçevesinde nitel araştırma deseniyle kurgulanmış, veri toplama tekniği olarak doküman incelemesi ve analiz yöntemi olarak ise hermenötik metin analizi benimsenmiştir. Seyahatnâme’nin 10 cildi taranarak tespit edilen Süphan, Cudi, Erciyes ve Nemrut gibi Anadolu dağlarına odaklanan bulgular üç temel boyut ortaya koymaktadır. Dağlar, kutsal tarihin mekâna kazındığı hafıza düğümleri olarak işlev görmekte, İslâm öncesi ve İslâmî motiflerin iç içe geçtiği mitolojik senkretizm alanları oluşturmakta ve normları belirleyen ve davranışı düzenleyen manevî otorite mekanizmaları üretmektedir. Sonuç itibarıyla Seyahatnâme'de dağlar, kutsalı, hafızayı ve toplumsal düzeni birlikte kuran birer mekânsal gerçeklik olarak karşımıza çıkmaktadır.
Zitieren
APA
Kocalan, E. B. (2026). Evliyâ Çelebi Seyahatnâme’sinde Kutsal Dağların Mekânsal İnşası ve Kolektif Bellek. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(2), 1401-1428. https://doi.org/10.33415/daad.1900055
Vancouver
Kocalan EB. Evliyâ Çelebi Seyahatnâme’sinde Kutsal Dağların Mekânsal İnşası ve Kolektif Bellek. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026;26(2):1401-1428. doi:10.33415/daad.1900055
BibTeX
@article{Kocalan2026,
author = {Kocalan, Elif Büşra},
title = {Evliyâ Çelebi Seyahatnâme’sinde Kutsal Dağların Mekânsal İnşası ve Kolektif Bellek},
journal = {Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {2},
pages = {1401--1428},
doi = {10.33415/daad.1900055}
}
EUVIMED