Akıl Din Kurabilir Mi? Matthew Tindal’in Doğal Din Anlayışı Üzerine Eleştirel Bir Okuma
Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi · 28.03.2026 · 26 (1) · 137-164
DOI: 10.33415/daad.1836682 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, online erschienen am 28.03.2026. Verfasst von Sait Kar. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, İngiliz deizmi içinde Matthew Tindal’in doğal din projesini din felsefesi açısından eleştirel-analitik bir okuma ile yeniden değerlendirerek “Dinin temeli akıl olabilir mi?” sorusunu tartışmaktadır. Çalışma dört adımda ilerler: (i) Aydınlanma ve İngiliz deizmi bağlamında Tindal’in konumu belirlenir; (ii) aklı vahyin ölçütü sayan epistemolojisi analiz edilir; (iii) Tanrı’yı değişmez rasyonalite ve ilahi adalet ilkesi etrafında temellendiren tasavvuru incelenir; (iv) din-ahlak özdeşliği ve vahiy/mucize eleştirisi, aklın din için kurucu olup olamayacağı açısından sınanır. Makalenin temel iddiası, Tindal’in yaklaşımının teolojik keyfiliğe karşı güçlü bir rasyonel denetim sunduğu; ancak insan aklını yeknesak ve tarih-dışı varsaydığı ölçüde dinin tarihsel, sembolik ve topluluk kurucu boyutlarını açıklamakta zorlandığıdır. Sonuç olarak çalışma, aklın din için vazgeçilmez bir ölçüt olmakla birlikte tek başına kurucu ilke kılındığında din olgusunu daraltma riski taşıdığını savunur.
Zitieren
APA
Kar, S. (2026). Akıl Din Kurabilir Mi? Matthew Tindal’in Doğal Din Anlayışı Üzerine Eleştirel Bir Okuma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 26(1), 137-164. https://doi.org/10.33415/daad.1836682
Vancouver
Kar S. Akıl Din Kurabilir Mi? Matthew Tindal’in Doğal Din Anlayışı Üzerine Eleştirel Bir Okuma. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 2026;26(1):137-164. doi:10.33415/daad.1836682
BibTeX
@article{Kar2026,
author = {Kar, Sait},
title = {Akıl Din Kurabilir Mi? Matthew Tindal’in Doğal Din Anlayışı Üzerine Eleştirel Bir Okuma},
journal = {Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {137--164},
doi = {10.33415/daad.1836682}
}
EUVIMED