Selçuklu Hanedanından Bizans Sarayına: Erbasgan’ın Kimliği, Siyasi Faaliyetleri ve Bizans’a İlticası
İran Çalışmaları Dergisi · 29.06.2026 · 10 (1) · 1-24
DOI: 10.33201/iranian.1912767 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İran Çalışmaları Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Efe Yeşildurak und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makalede Büyük Selçuklu hanedan mensuplarından Erbasgan’ın kimliği, hanedan içindeki yeri, siyasî ve askerî faaliyetleri ile Bizans’a iltica süreci ele alınmaktadır. Kaynaklarda hakkında sınırlı bilgi bulunan Erbasgan, adının farklı şekillerde kaydedilmesi ve nesebi konusundaki ihtilaflar sebebiyle Selçuklu tarih yazımında tartışmalı şahsiyetlerden biri olarak dikkat çekmektedir. Çalışmada İslâm, Bizans ve Ermeni kronikleri başta olmak üzere dönemin temel kaynakları ve modern çalışmalar mukayeseli bir yöntemle incelenmiş ve Erbasgan’ın adı, Selçuklu hanedanıyla bağı ve tarihî rolü değerlendirilmiştir. Kaynaklardaki rivayetler dikkate alındığında, farklı biçimlerde kaydedilmiş olsa da Erbasgan adının en güçlü ihtimal olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca mevcut bilgiler onun Selçuklu hanedanına mensup bir şahsiyet olarak muhtemelen Yunus b. Selçuk’un oğlu olduğunu göstermektedir. Tuğrul Bey devrinde Selçuklu siyasî hayatında görülmeye başlayan Erbasgan, Sultan Alp Arslan döneminde hanedan içi mücadeleler, Kavurd meselesi ve Anadolu akınlarıyla ilgili gelişmelerde ön plana çıkmıştır. Alparslan ile yaşadığı anlaşmazlıkların ardından yanında bulunan Türkmenlerle birlikte Anadolu’ya çekilmesi ve daha sonra Bizans’a sığınması, XI. yüzyıl Selçuklu-Bizans ilişkileri ile hanedan mücadeleleri açısından oldukça önemli bir gelişmedir. Bu çalışma, Erbasgan’ın Selçuklu hanedanı içindeki konumunu ve dönemin siyasî olayları içindeki rolünü kaynaklar ışığında ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Yeşildurak, E., & Saçar, S. (2026). Selçuklu Hanedanından Bizans Sarayına: Erbasgan’ın Kimliği, Siyasi Faaliyetleri ve Bizans’a İlticası. İran Çalışmaları Dergisi, 10(1), 1-24. https://doi.org/10.33201/iranian.1912767
Vancouver
Yeşildurak E, Saçar S. Selçuklu Hanedanından Bizans Sarayına: Erbasgan’ın Kimliği, Siyasi Faaliyetleri ve Bizans’a İlticası. İran Çalışmaları Dergisi. 2026;10(1):1-24. doi:10.33201/iranian.1912767
BibTeX
@article{Yeildurak2026,
author = {Yeşildurak, Efe and Saçar, Sinan},
title = {Selçuklu Hanedanından Bizans Sarayına: Erbasgan’ın Kimliği, Siyasi Faaliyetleri ve Bizans’a İlticası},
journal = {İran Çalışmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {1--24},
doi = {10.33201/iranian.1912767}
}
EUVIMED