19. Yüzyıl İran’ında Başkent ve Taşra İlişkisi: Horatio Southgate’in Gözlemleri Üzerinden Bir İnceleme
İran Çalışmaları Dergisi · 29.06.2026 · 10 (1) · 277-309
DOI: 10.33201/iranian.1901567 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İran Çalışmaları Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Fatih Özaslan. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Horatio Southgate’in seyahatnamesinden hareketle 19. yüzyıl İran şehirlerini Tahran, Tebriz ve Kazvin örnekleri üzerinden karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, seyyahın şehirleri hangi ölçütlerle değerlendirdiğini ortaya koymak ve başkent ile taşra arasındaki farkın yalnızca idari konumla açıklanamayacağını göstermektir. Bu çerçevede şehirler, yabancı varlığı, ticaret ağları, çarşı düzeni, konut dokusu, su temini, sağlık şartları ve gündelik hayatın ritmi gibi göstergeler üzerinden okunmuştur. İnceleme sonucunda Tebriz’in sınır ticareti, Avrupa ile teması ve canlı ekonomik yapısı sayesinde daha hareketli ve dışa açık bir şehir görünümü sunduğu anlaşılmıştır. Kazvin’e geçiş yolları üzerindeki konumuna rağmen su sıkıntısı, daha kapalı toplumsal yapısı ve eski merkez olma vasfını yitirmiş; görüntüsüyle ara bir karakter taşımaktadır. Seyyahın gözünde Tahran ise siyasi merkez olmasına karşın, kent dokusu, temizlik ve görünür şehir düzeni bakımından beklentileri karşılamayan bir başkent olarak öne çıkmaktadır. Böylece çalışma, modernliğin merkezden taşraya tek yönlü bir çizgide değil, farklı temas alanları ve yerel şartlar içinde şekillendiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Özaslan, F. (2026). 19. Yüzyıl İran’ında Başkent ve Taşra İlişkisi: Horatio Southgate’in Gözlemleri Üzerinden Bir İnceleme. İran Çalışmaları Dergisi, 10(1), 277-309. https://doi.org/10.33201/iranian.1901567
Vancouver
Özaslan F. 19. Yüzyıl İran’ında Başkent ve Taşra İlişkisi: Horatio Southgate’in Gözlemleri Üzerinden Bir İnceleme. İran Çalışmaları Dergisi. 2026;10(1):277-309. doi:10.33201/iranian.1901567
BibTeX
@article{zaslan2026,
author = {Özaslan, Fatih},
title = {19. Yüzyıl İran’ında Başkent ve Taşra İlişkisi: Horatio Southgate’in Gözlemleri Üzerinden Bir İnceleme},
journal = {İran Çalışmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {277--309},
doi = {10.33201/iranian.1901567}
}
EUVIMED