Hadis Metinleri Üzerine Söylem Analizi Çalışması: Ebû Zerr Hadisi Örneği
Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi · 31.03.2026 · 10 (1) · 382-411
DOI: 10.32711/tiad.1827019 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Tuba Öztürk und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 51 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırma, Ebû Zerr el-Gıfârî'den rivayet edilen Kelime-i Tevhîd hadisini Norman Fairclough'un eleştirel söylem analizi çerçevesine göre incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen benimsenmiş; veriler Buhârî ve Müslim'in el-Câmiü's-Sahîh adlı eserlerinden elde edilmiştir. Hadis metni, Fairclough'un beş basamaklı analiz çerçevesine (sosyal probleme odaklanma, problemin sosyal düzenle bağlantısı, sosyal düzenin probleme ihtiyacı, muhtemel çözüm yolları ve eleştirel yansıma) göre sistematik biçimde çözümlenmiştir. Analiz sonucunda hadisin, yapısal düzeyde tevhîd–kurtuluş denklemini kurduğu; etkileşimsel düzeyde Hz. Peygamber ile Ebû Zerr arasındaki pedagojik ilişkiyi yansıttığı; söylemler arası düzeyde Haricî, Mürciî ve Ehl-i Sünnet kelâm tartışmalarının merkezinde yer aldığı; dilbilimsel düzeyde tekrar ve vurgu yoluyla anlam pekiştirmesi sağladığı; semiyotik düzeyde ise tevhîdi kurtuluşun sembolüne dönüştürerek günahkâr mümin için umut kapısı açtığı tespit edilmiştir. Araştırma, söylem analizi yönteminin hadis metinlerinin anlaşılmasına yeni bir perspektif sunabileceğini ortaya koymakta ve bu alanda yapılacak çalışmalara metodolojik bir katkı sağlamayı hedeflemektedir.
Zitieren
APA
Öztürk, T., & Can, D. (2026). Hadis Metinleri Üzerine Söylem Analizi Çalışması: Ebû Zerr Hadisi Örneği. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi, 10(1), 382-411. https://doi.org/10.32711/tiad.1827019
Vancouver
Öztürk T, Can D. Hadis Metinleri Üzerine Söylem Analizi Çalışması: Ebû Zerr Hadisi Örneği. Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;10(1):382-411. doi:10.32711/tiad.1827019
BibTeX
@article{ztrk2026,
author = {Öztürk, Tuba and Can, Dila},
title = {Hadis Metinleri Üzerine Söylem Analizi Çalışması: Ebû Zerr Hadisi Örneği},
journal = {Türkiye İlahiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {382--411},
doi = {10.32711/tiad.1827019}
}
EUVIMED