Kırım Coğrafyasında Anadolu Zeybek Geleneğinin İzleri: Halk Dansları Üzerine Bir İnceleme
Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi · 23.06.2026 · 26 (1) · 117-137
DOI: 10.32449/egetdid.1866642 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi, online erschienen am 23.06.2026. Verfasst von Muharrem Feratan. Die Arbeit nennt 50 Literaturangaben. Gefördert von: Çalışmada hiçbir kurumdan finansal destek alınmamıştır..
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Kırım Tatar halk dansları ile Anadolu zeybek dansları arasındaki tarihsel ve kültürel etkileşimi incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada, iklim, coğrafya, göç ve tarihsel temasların halk danslarının ritim, figür, müzik ve estetik anlayışı üzerindeki belirleyici rolü vurgulanmıştır. Kırım Tatar halkının yüzyıllar boyunca yaşadığı zorunlu göçler ve sürgünlere rağmen kültürel kimliğini koruyarak halk danslarını kuşaktan kuşağa aktardığı ortaya konmuştur. Kırım–Anadolu ilişkilerinin Selçuklu, Osmanlı ve modern dönem boyunca süreklilik gösterdiği, ticaret, dinî-tasavvufî yapılar ve askerî hareketlilik yoluyla kültürel aktarımın gerçekleştiği belirlenmiştir. Horan, Çiftetelli ve Kaytarma gibi Kırım danslarının Anadolu horon ve karşılama türleriyle benzerlikler taşıdığı, özellikle Kaytarmadan önce icra edilen Ağır Ava (Akay Avası) dansının ritmik yapı, figüratif dil ve sembolik anlam bakımından zeybek danslarıyla güçlü paralellikler gösterdiği saptanmıştır. Sonuç olarak makale, Kırım coğrafyasındaki zeybek benzeri dansların doğrudan bir kopya değil, Anadolu kökenli unsurların yerel Kırım Tatar geleneğiyle harmanlanması sonucu ortaya çıkan özgün bir kültürel sentez olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırmada nitel yöntem benimsenmiş, doküman incelemesi ve eleştirel söylem analizi kullanılmıştır. Ayrıca, çalışmada ele alınan konu ile ilgili danslar Kare kod (QR kod) sistemi ile çalışmaya eklenmiştir. Araştırmanın kapsamını ise genel olarak Kırım Tatarlarının Osmanlı döneminde ve günümüzde yoğun olarak yaşadıkları Kırım, Doburca ve Besbarya bölgelerindeki geleneksel danslar oluşturmaktadır.
Förderung
- Çalışmada hiçbir kurumdan finansal destek alınmamıştır.
Zitieren
APA
Feratan, M. (2026). Kırım Coğrafyasında Anadolu Zeybek Geleneğinin İzleri: Halk Dansları Üzerine Bir İnceleme. Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi, 26(1), 117-137. https://doi.org/10.32449/egetdid.1866642
Vancouver
Feratan M. Kırım Coğrafyasında Anadolu Zeybek Geleneğinin İzleri: Halk Dansları Üzerine Bir İnceleme. Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi. 2026;26(1):117-137. doi:10.32449/egetdid.1866642
BibTeX
@article{Feratan2026,
author = {Feratan, Muharrem},
title = {Kırım Coğrafyasında Anadolu Zeybek Geleneğinin İzleri: Halk Dansları Üzerine Bir İnceleme},
journal = {Ege Universitesi Turk Dunyasi Incelemeleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {1},
pages = {117--137},
doi = {10.32449/egetdid.1866642}
}
EUVIMED