8./14. Yüzyıl Nebeviyyât Şerhçiliğinde Dönemin Şiir Anlayışının İzleri: İbnu’s-Sâiğ ve Zerkeşî’nin Kasîdetu’l-Burde Şerhleri Örneği
Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi · 25.06.2026 · 26 (62) · 150-177
DOI: 10.32330/nusha.1864758 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 25.06.2026. Verfasst von İbrahim Fidan. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Memlükler dönemi Arap edebiyatının değeri literatürde tartışmalı bir mesele olarak yer almaktadır. Bu dönem bazı araştırmacılar tarafından taklide dayalı ve özgünlükten yoksun bir üretim süreci olarak nitelenmiş, başta bedî‘ sanatlarının yoğun kullanımı olmak üzere çeşitli gerekçelerle bu dönem şiirinde sunilik ve tekellüf bulunduğu ifade edilmiştir. Dönemin kültürel faaliyetleri içerisinde önemli bir yeri olan nebeviyyât kasideleri (Peygamber methiyeleri) de bu ithamlardan payını almıştır. Bu çalışma, edebî eserlerin kendi tarihsel şartları içerisinde değerlendirilmesi gerektiği fikrinden hareketle, konuyu dönemin estetik algısı ve edebî zevki bağlamında ele almakta ve söz konusu iddialara gerekçe gösterilen çeşitli uygulamaları Kasîdetu’l-Burde üzerine 8./14. yüzyılda hazırlanmış iki önemli eser olan, İbnu’s-Sâiğ ve Zerkeşî şerhleri üzerinden sorgulamaktadır. Memlükler dönemi şiir anlayışının nebeviyyât literatüründeki yansımaları ile ilgili tespit ve değerlendirmelerde bulunmak ve böylece dönemin edebiyatına ilişkin tartışmalara katkı sunmak amacıyla gerçekleştirilen bu araştırmada izlenen yöntem, metin merkezli nitel bir analiz ve tarihselci bir yaklaşımdır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, dönem şiirinin zayıflığına gerekçe gösterilen bazı uygulamaların alışılmış kalıpların dışına çıkma arayışının bir sonucu olarak şiir üslubunda yer aldığı, bunların edebî eserleri üretenler ve alımlayanlar tarafından kabul gördüğü ve zamanla dönemin edebî kimliğinin aslî unsuru haline geldiği hususunu desteklemektedir. Çalışmada ayrıca dil zevkinin zayıfladığına yönelik değerlendirmelerin Kasîdetu’l-Burde ve her iki şerh özelinde isabetli olmadığı, kasidede özenli bir dil kullanıldığı, şârihler tarafından da gerekli dil denetimlerinin titizlikle gerçekleştirildiği görülmüştür.
Zitieren
APA
Fidan, İ. (2026). 8./14. Yüzyıl Nebeviyyât Şerhçiliğinde Dönemin Şiir Anlayışının İzleri: İbnu’s-Sâiğ ve Zerkeşî’nin Kasîdetu’l-Burde Şerhleri Örneği. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi, 26(62), 150-177. https://doi.org/10.32330/nusha.1864758
Vancouver
Fidan İ. 8./14. Yüzyıl Nebeviyyât Şerhçiliğinde Dönemin Şiir Anlayışının İzleri: İbnu’s-Sâiğ ve Zerkeşî’nin Kasîdetu’l-Burde Şerhleri Örneği. Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi. 2026;26(62):150-177. doi:10.32330/nusha.1864758
BibTeX
@article{Fidan2026,
author = {Fidan, İbrahim},
title = {8./14. Yüzyıl Nebeviyyât Şerhçiliğinde Dönemin Şiir Anlayışının İzleri: İbnu’s-Sâiğ ve Zerkeşî’nin Kasîdetu’l-Burde Şerhleri Örneği},
journal = {Nüsha Şarkiyat Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {62},
pages = {150--177},
doi = {10.32330/nusha.1864758}
}
EUVIMED