Czasopismo "Oriens" jako źródło do historii neounii na Wołyniu
Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne · 30.06.2026 · 126 · 151-162
DOI: 10.31743/abmk.18533 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Alexander Fedchuk. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-SA 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Celem pracy jest analiza publikacji czasopisma jezuitów obrządku wschodniego „Oriens”, wydawanego w latach 1933-1939 w Krakowie, w celu określenia jego potencjału źródłowego w badaniach nad historią neounii na Wołyniu. Podstawa metodologiczna badań opiera się na zasadzie krytycznego podejścia do materiału źródłowego, a także na metodach ogólnonaukowych (analizy i syntezy, uogólnienia, porównania) oraz specjalnych metodach historycznych (analizy źródłoznawczej, problemowo-chronologicznej, historyczno-typologicznej). Nowość naukowa pracy polega na tym, że po raz pierwszy w ukraińskiej historiografii czasopismo „Oriens” zostało określone jako przedmiot badań, podczas których ukazano jego istotną rolę w procesie rozpowszechniania informacji o neounii oraz propagowaniu jej idei. Ustalono, że periodyk poświęcał wiele uwagi rozwojowi neounii na Wołyniu, dlatego może być uznany za jedno z podstawowych drukowanych źródeł dotyczących tej problematyki. Przeprowadzone badania pozwalają stwierdzić, że różne aspekty życia Kościoła neounickiego na Wołyniu zostały w „Oriens” przedstawione nierównomiernie. Najwięcej uwagi poświęcono funkcjonowaniu dubieńskiego seminarium obrządku wschodniego, nieco mniej – działalności misyjnej redemptorystów i kapucynów obrządku wschodniego na Wołyniu. Wiele materiałów dotyczy rozwoju ośrodków parafialnych. Choć w większości są to krótkie informacje, pozwalają one prześledzić główne wydarzenia życia parafialnego w latach 1933-1939: powstawanie nowych ośrodków, budowę obiektów sakralnych, przenosiny duchowieństwa. Z materiałów czasopisma wyraźnie wyłaniają się także złożone relacje wołyńskich unitów z duchowieństwem prawosławnym oraz z władzami lokalnymi. Cennym źródłem historycznym są również unikatowe fotografie zamieszczone w czasopiśmie, dokumentujące nieistniejące już świątynie oraz duchownych. Jednak przy całej wartości materiału źródłowego zgromadzonego w „Oriens” należy pamiętać o wyznaniowym charakterze tego periodyku, co skłania do krytycznej oceny części zawartych w nim informacji.
Zitieren
APA
Fedchuk, A. (2026). Czasopismo "Oriens" jako źródło do historii neounii na Wołyniu. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne, 126, 151-162. https://doi.org/10.31743/abmk.18533
Vancouver
Fedchuk A. Czasopismo "Oriens" jako źródło do historii neounii na Wołyniu. Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne. 2026;126:151-162. doi:10.31743/abmk.18533
BibTeX
@article{Fedchuk2026,
author = {Fedchuk, Alexander},
title = {Czasopismo "Oriens" jako źródło do historii neounii na Wołyniu},
journal = {Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne},
year = {2026},
volume = {126},
pages = {151--162},
doi = {10.31743/abmk.18533}
}
EUVIMED