EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-ND 4.0

Wyniki ankiety Zygmunta Kukulskiego jako źródło do badań środowiska nauczycielskiego w dwudziestoleciu międzywojennym

Wiesław Partyka

Studia Paedagogica Ignatiana · 27.06.2026 · 29 (2) · 85-99

DOI: 10.12775/spi.2026.2.004 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Studia Paedagogica Ignatiana, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Wiesław Partyka. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-ND 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Badania nad środowiskiem nauczycielskim w Polsce w okresie dwudziestolecia międzywojennego stanowią ważny nurt refleksji historyczno-pedagogicznej, pozwalający na pogłębione zrozumienie procesów odbudowy i unifikacji systemu oświaty po 1918 roku. Wymagają one oparcia się na szerokiej i zróżnicowanej bazie źródeł, odpowiadającej wielowymiarowości badanej problematyki. Do podstawowych kategorii materiałów źródłowych należą dokumenty normatywne i administracyjne. Istotnym uzupełnieniem dokumentacji urzędowej są źródła narracyjne i egodokumenty, w tym pamiętniki, wspomnienia, dzienniki oraz korespondencja nauczycieli, a także prasa pedagogiczna i materiały wytwarzane przez organizacje nauczycielskie. Na szczególną uwagę zasługują ankiety jako specyficzna, wciąż relatywnie rzadko wykorzystywana kategoria źródeł do badań nad nauczycielami. Celem artykułu jest ocena źródła, jakim jest „Ankieta w sprawie psychologii nauczyciela-wychowawcy” przygotowana w 1927 r. przez Zygmunta Kukulskiego. Przedmiotem szczegółowej analizy jest struktura ankiety, charakter zawartych w niej pytań oraz zakres poruszanych zagadnień, obejmujących m.in. pochodzenie społeczne nauczycieli, ich życie rodzinne, warunki pracy, światopogląd oraz cechy osobowościowe. Artykuł podejmuje również krytyczną refleksję nad wartością poznawczą ankiety, zwracając uwagę na jej ograniczenia metodologiczne, takie jak brak losowości próby, autoselekcja respondentów czy wpływ kontekstu instytucjonalnego i hierarchii szkolnej na treść odpowiedzi. W pracy zastosowana została krytyka źródła historycznego (zewnętrzna i wewnętrzna), analiza treści oraz metoda porównawcza. Ankieta Kukulskiego, mimo pewnych ograniczeń metodologicznych, stanowi cenne i wielowymiarowe źródło, umożliwiające pogłębione badania nad codziennością, tożsamością zawodową oraz społeczną nauczycieli w II Rzeczypospolitej, zwłaszcza w zestawieniu z innymi kategoriami źródeł historycznych.

Zitieren

APA

Partyka, W. (2026). Wyniki ankiety Zygmunta Kukulskiego jako źródło do badań środowiska nauczycielskiego w dwudziestoleciu międzywojennym. Studia Paedagogica Ignatiana, 29(2), 85-99. https://doi.org/10.12775/spi.2026.2.004

Vancouver

Partyka W. Wyniki ankiety Zygmunta Kukulskiego jako źródło do badań środowiska nauczycielskiego w dwudziestoleciu międzywojennym. Studia Paedagogica Ignatiana. 2026;29(2):85-99. doi:10.12775/spi.2026.2.004

BibTeX
@article{Partyka2026,
  author = {Partyka, Wiesław},
  title = {Wyniki ankiety Zygmunta Kukulskiego jako źródło do badań środowiska nauczycielskiego w dwudziestoleciu międzywojennym},
  journal = {Studia Paedagogica Ignatiana},
  year = {2026},
  volume = {29},
  number = {2},
  pages = {85--99},
  doi = {10.12775/spi.2026.2.004}
}
Kostenlos starten →