Chorwacja zdemolowała Polaków. Nasi zdewastowani. O nowych ekspresywnych znaczeniach czasowników (z)dewastować oraz (z)demolować w polszczyźnie
Prace Językoznawcze · 30.06.2026 · 28 (2) · 73-87
DOI: 10.31648/pj.12510 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Prace Językoznawcze, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Anna Piechnik. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Celem artykułu jest przedstawienie semantyki i funkcji czasowników: dewastować, zdewastować i demolować, zdemolować, które we współczesnym dyskursie sportowym zyskują nietradycyjne, nacechowane emocjonalnie znaczenia. Materiał analityczny artykułu stanowią teksty zamieszczane na portalach internetowych. Czasowniki dewastować i zdewastować oraz demolować i zdemolować używane są w nowych znaczeniach: ‘pokonywać/pokonać przeciwnika, uzyskując nad nim wyraźną przewagę’ (nawiązujących do metaforycznych znaczeń tych czasowników, związanych z działaniem na czyjąś szkodę, funkcjonujących w polszczyźnie od dawna). Informowanie o wyniku sportowym z użyciem czasowników demolować, zdemolować oraz dewastować, zdewastować presuponuje niezaprzeczalność przewagi wygrywającego zawodnika bądź drużyny i znaczącą różnicę poziomów między nimi a pokonanymi. Jako neosemantyzmy budują schemat składniowy nieznany znaczeniom bazowym tych czasowników – z dopełnieniem osobowym (dewastować/demolować + KOGO). Zmiana znaczenia tych czasowników dokonuje się głównie pod wpływem języka angielskiego. Czasowniki demolować, zdemolować oraz dewastować, zdewastować w nowych znaczeniach pojawiają się głównie w relacjach dziennikarzy sportowych, a także w komentarzach sportowców oraz trenerów i w wypowiedziach kibiców. Jako składniki tekstu neosemantyzmy te wzmacniają ekspresywność wypowiedzi, wprowadzają do niej wartościowanie i intensyfikują siłę przekazu. Kierunek semantyzacji tych czasowników wpisuje się w powszechną we współczesnych mediach dążność do dosadności i skłonność do brutalizacji języka.
Zitieren
APA
Piechnik, A. (2026). Chorwacja zdemolowała Polaków. Nasi zdewastowani. O nowych ekspresywnych znaczeniach czasowników (z)dewastować oraz (z)demolować w polszczyźnie. Prace Językoznawcze, 28(2), 73-87. https://doi.org/10.31648/pj.12510
Vancouver
Piechnik A. Chorwacja zdemolowała Polaków. Nasi zdewastowani. O nowych ekspresywnych znaczeniach czasowników (z)dewastować oraz (z)demolować w polszczyźnie. Prace Językoznawcze. 2026;28(2):73-87. doi:10.31648/pj.12510
BibTeX
@article{Piechnik2026,
author = {Piechnik, Anna},
title = {Chorwacja zdemolowała Polaków. Nasi zdewastowani. O nowych ekspresywnych znaczeniach czasowników (z)dewastować oraz (z)demolować w polszczyźnie},
journal = {Prace Językoznawcze},
year = {2026},
volume = {28},
number = {2},
pages = {73--87},
doi = {10.31648/pj.12510}
}
EUVIMED