Benzer Yollar, Benzer İdealler, Farklı Sonlar: Otobiyografik Özellikte İki Anlatının Karşılaştırılması
Edebî Eleştiri Dergisi · 25.03.2026 · 10 (1) · 109-124
DOI: 10.31465/eeder.1812222 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Edebî Eleştiri Dergisi, online erschienen am 25.03.2026. Verfasst von Hatice Sönmez Şen. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mizancı Murad ve Ahmet Hikmet, birbirlerinden farklı edebiyat çevrelerinde yer almış yazarlardır. Mizancı Murad, yenileşmenin ilk dönemi içerisinde yer alırken Ahmet Hikmet ilk eserlerini Servet-i Fünûn nesliyle birlikte verir ve sonraki dönemlerde de yazın faaliyetlerini yürütür. Farklı türlerde eserleri bulunan iki yazar da edebiyatı sosyal faydaya araç için kullanmışlardır. Mizancı Murad, Osmanlıcı-İslamcı düşünceye yakınken Ahmet Hikmet ise milliyetçi bir anlayışı İslami duyarlılıkla benimsemiştir. İki yazar da devletin idari yapısında gördükleri aksaklıkları ve bunlara kendilerince buldukları çözümleri eserlerinde kaleme almışlardır. Edebiyatın bu iki yazar tarafından araçsallaştırılması otobiyografik özellikleri bulunan, çalışmaya konu olarak seçtiğimiz eserlerinde de ortaya çıkar. Yazarların sözünü emanet ettiği kahramanlar Mansur ve Turhan idealleri için çıktıkları yolculukta yazarların hayat tecrübelerinden ve toplumsal hayata dair fikirlerinden de izler taşır. İki eserde de yabancı hayranlığı, kültürün korunması, dilin doğru kullanımı, toplumsal hayattaki yozlaşmalar ve buna çarenin doğru bir eğitimle verileceği fikri üzerinde durulur. Farklı dönemlerde kaleme alınmalarına rağmen kahramanların yolculuğa çıkışları, amaçları, idealize edilmeleri gibi benzerlikleriyle Turhan üzerinde bir Mansur tesiri olabilir. Mansur, belli bir başarıya ulaşırken Turhan bu uğurda kendini, yolunu kaybeder. Bu çalışmanın amacı otobiyografik özellikler taşıyan Mizancı Murad’ın Turfanda mı Yoksa Turfa mı? romanıyla Müftüoğlu Ahmet Hikmet’in Turhan Nasıl Çıldırdı? hikâyesini benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırmalı olarak ortaya koymaktır.
Zitieren
APA
Şen, H. S. (2026). Benzer Yollar, Benzer İdealler, Farklı Sonlar: Otobiyografik Özellikte İki Anlatının Karşılaştırılması. Edebî Eleştiri Dergisi, 10(1), 109-124. https://doi.org/10.31465/eeder.1812222
Vancouver
Şen HS. Benzer Yollar, Benzer İdealler, Farklı Sonlar: Otobiyografik Özellikte İki Anlatının Karşılaştırılması. Edebî Eleştiri Dergisi. 2026;10(1):109-124. doi:10.31465/eeder.1812222
BibTeX
@article{en2026,
author = {Şen, Hatice Sönmez},
title = {Benzer Yollar, Benzer İdealler, Farklı Sonlar: Otobiyografik Özellikte İki Anlatının Karşılaştırılması},
journal = {Edebî Eleştiri Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {109--124},
doi = {10.31465/eeder.1812222}
}
EUVIMED