EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Tahrir Defterlerine Göre Rumlu Nur Ali Halife Olayının Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Yansımaları

Kamil Yavuz

ASYA STUDIES · 01.07.2026 · (36) · 121-134

DOI: 10.31455/asya.1949807 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift ASYA STUDIES, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Kamil Yavuz. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben. Gefördert von: yok.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

XVI. yüzyılın başlarında Osmanlı-Safevî rekabeti, Anadolu’nun siyasi ve toplumsal yapısını derinden etkileyen gelişmelere yol açmıştır. Bu süreçte Safevî Devleti’nin Anadolu’daki Türkmen toplulukları üzerindeki propaganda faaliyetleri, özellikle sınır ve uç bölgelerde önemli hareketlilikler meydana getirmiştir. Şah İsmail’in halifelerinden Rumlu Nur Ali Halife’nin Erzincan merkezli faaliyetleri de bu çerçevede değerlendirilmelidir. Bölgede yaşanan hareketlilik kaynaklarda sıkça geçen “Kızılbaş Fetreti” kavramıyla ifade edilmiştir. Bu dönemde köylerin boşalması, halkın zorla götürülmesi, nüfus hareketleri, ekonomik düzenin bozulması ve vakıf-zaviye sisteminin zarar görmesi gibi önemli sosyo-ekonomik sonuçları olduğu görülmektedir. Bu çalışma, söz konusu olayın etkilerini, Doğu Karadeniz Bölgesi özelinde başta tahrir defterleri olmak üzere arşiv kayıtları ışığında incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel kaynaklarını Osmanlı Arşivi’nde bulunan XVI. yüzyıla ait mufassal ve mücmel tahrir defterleri ile Mühimme kayıtları oluşturmaktadır. Özellikle Kürtün vilayeti, Giresun havalisi, Harşit vadisi, Bayburt ve Yukarı Çoruh-Kelkit hattına ait kayıtlar değerlendirilerek olayın bölgesel etkileri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bazı şahısların Safevî hareketine katıldığı, bir kısmının ise baskı ve zorlamaya maruz kaldığı anlaşılmaktadır. Çalışmada Osmanlı Devleti’nin bölgede yaşanan hareketlilik karşısında askeri tedbirlerle birlikte bölgedeki Sünnî tekke, zaviye ve ulema çevrelerini destekleyerek toplumsal dengeyi korumaya çalıştığı tespit edilmiştir.

Förderung

  • yok

Zitieren

APA

Yavuz, K. (2026). Tahrir Defterlerine Göre Rumlu Nur Ali Halife Olayının Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Yansımaları. ASYA STUDIES, 121-134. https://doi.org/10.31455/asya.1949807

Vancouver

Yavuz K. Tahrir Defterlerine Göre Rumlu Nur Ali Halife Olayının Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Yansımaları. ASYA STUDIES. 2026:121-134. doi:10.31455/asya.1949807

BibTeX
@article{Yavuz2026,
  author = {Yavuz, Kamil},
  title = {Tahrir Defterlerine Göre Rumlu Nur Ali Halife Olayının Doğu Karadeniz Bölgesi’ndeki Yansımaları},
  journal = {ASYA STUDIES},
  year = {2026},
  number = {36},
  pages = {121--134},
  doi = {10.31455/asya.1949807}
}
Kostenlos starten →