Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyye’sinde Gönül Telakkisi
ASYA STUDIES · 31.03.2026 · (35) · 117-127
DOI: 10.31455/asya.1777863 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift ASYA STUDIES, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Hakan Tikdemir. Die Arbeit nennt 33 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İslam tasavvuf geleneğinde “gönül”, insanın maddi varlığının ötesindeki özünü temsil eden, Hakk’ın tecelli ettiği ve ilahi sırların saklı olduğu bir merkez olarak kabul edilir. Yunus Emre, bu kadim anlayışı Anadolu’nun irfan ikliminde Türkçenin en yalın ve en derin imkânlarıyla şiirlerinde işleyen bir “gönül eri”dir. Onun düşüncesinin merkezinde, gönlü nefsin karanlıklarından arındırıp ilahi aşk ve marifetle aydınlatma ideali yatar.Bu ideali, bir nasihatname olanRisâletü’n-Nushiyye’de sistematik bir biçimde öğütler. Eser, maddi ve manevi cihetleriyle bir bütün olan insanı, kötü huylardan arındırarak olgunlaştırmayı ve nihayetinde onu sırat-ı müstakime yönlendirerek Hakk’a vuslatını hedefler. Bu temel gaye doğrultusunda risale, seyr u sülûka çıkan salikler için yol gösteren kılavuz vazifesi görür. Bu çalışma, Risâletü’n-Nushiyye’de “gönül” kavramıyla ilgili beyitlerin tespit edilmesi ve Yunus’un kapsayıcı gönül tasavvuru çerçevesinde sistematik bir şekilde tahlil edilmesini amaçlamaktadır. Makalede, öncelikle gönlün seyr u sülûktaki mahiyeti ve “gönül eri” idealinin vasıfları ele alınmış, ardından gönülde hasar bırakan kibir, haset, öfke, cimrilik gibi nefsani hastalıkların teşhisi ve bu hastalıklara karşı tutumlar incelenmiştir. Ayrıca gönlün inşası, gönüllere girilmesi ve göz ile gönül arasındaki bağ irdelenmiştir. Çalışmanın sonucunda,Risâletü’n-Nushiyye’nin, Yunus’un “gönül ehli” yetiştirme hedefi doğrultusundaki irşadını nasihatname geleneği içerisinde bir araya getirdiği ve bu yönüyle onun gönül telakkisini yansıtan mühim bir eser olduğu ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Tikdemir, H. (2026). Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyye’sinde Gönül Telakkisi. ASYA STUDIES, 117-127. https://doi.org/10.31455/asya.1777863
Vancouver
Tikdemir H. Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyye’sinde Gönül Telakkisi. ASYA STUDIES. 2026:117-127. doi:10.31455/asya.1777863
BibTeX
@article{Tikdemir2026,
author = {Tikdemir, Hakan},
title = {Yunus Emre’nin Risâletü’n-Nushiyye’sinde Gönül Telakkisi},
journal = {ASYA STUDIES},
year = {2026},
number = {35},
pages = {117--127},
doi = {10.31455/asya.1777863}
}
EUVIMED