EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-SA 4.0

Dialog Czesława Miłosza z Johnem Robinsonem Jeffersem – w oczach Amerykanów

Beata Tarnowska

Postscriptum Polonistyczne · 25.05.2026 · 1-20

DOI: 10.31261/ps_p.2026.37.14 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Postscriptum Polonistyczne, online erschienen am 25.05.2026. Verfasst von Beata Tarnowska. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-SA 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Artykuł jest próbą reinterpretacji – w kontekście humanistyki ekologicznej – dialogu Czesława Miłosza z filozoficzną koncepcją inhumanizmu kalifornijskiego poety Johna Robinsona Jeffersa (1887–1962). Istotę sporu, który dotyczył fundamentalnych kwestii ontologicznych i teologicznych, takich jak status ludzkiej świadomości i miejsce człowieka w hierarchii bytów, stanowi opozycja pomiędzy antropocentryczną postawą Miłosza a naturalistycznym panteizmem Jeffersa. Podczas gdy Miłosz, wyrażając niechęć do „nieprzyjaznej” Natury, poszukiwał zakorzenienia w religii chrześcijańskiej oraz w ogólnoludzkim „labiryncie kultury”, Jeffers wielbił elementarną siłę u podstaw bytu i jej emanację w postaci nieprzebranych form przyrody ożywionej i nieożywionej. Tekst uwzględnia perspektywę amerykańską, a szczególnie utwór kalifornijskiego poety Michaela Whitta Reply to Milosz’s Poem „To Robinson Jeffers”, z tomu Wild Harvest: Poems from the Land (1995). Liryczna replika Whitta wobec wiersza Miłosza, która wpisuje się w dyskurs ekologiczny, jest próbą ukazania przyczyn, takich jak różnice kulturowe czy odmienne doświadczenia historyczne, dla których porozumienie z polskim poetą nie było możliwe. W dobie postępującej antropopresji oraz nasilających się zmian klimatycznych zasadne wydaje się ponowne odczytanie „sporu” pomiędzy Miłoszem, stającym po stronie „porządku ludzkiego”, a Jeffersem, który dobro naszej planety stawiał ponad partykularne interesy ludzkości.

Zitieren

APA

Tarnowska, B. (2026). Dialog Czesława Miłosza z Johnem Robinsonem Jeffersem – w oczach Amerykanów. Postscriptum Polonistyczne, 1-20. https://doi.org/10.31261/ps_p.2026.37.14

Vancouver

Tarnowska B. Dialog Czesława Miłosza z Johnem Robinsonem Jeffersem – w oczach Amerykanów. Postscriptum Polonistyczne. 2026:1-20. doi:10.31261/ps_p.2026.37.14

BibTeX
@article{Tarnowska2026,
  author = {Tarnowska, Beata},
  title = {Dialog Czesława Miłosza z Johnem Robinsonem Jeffersem – w oczach Amerykanów},
  journal = {Postscriptum Polonistyczne},
  year = {2026},
  pages = {1--20},
  doi = {10.31261/ps_p.2026.37.14}
}
Kostenlos starten →