करोडौँ सूर्यहरूको अन्धकार कवितामा पारिस्थितिकी चेतना
Perspectives on Higher Education · 10.06.2026 · 16 (1) · 108-117
DOI: 10.3126/phe.v16i1.96849 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Perspectives on Higher Education, online erschienen am 10.06.2026. Verfasst von Gyanu Adhikari.
Abstract (Originalsprache)
प्रस्तुत आलेखमा कवि अविनाश श्रेष्ठको ‘करोडाँै सूर्यहरूको अन्धकार’ कविताकृतिमा सङ्गृहीत करोडौँसूर्यहरूको अन्धकार शीर्षकको कवितालाई पाठका रूपमा लिई त्यस कवितामा प्रयुक्त पारिस्थितिकीचेतनाका प्रकृति र मानवीय संवेदनाजस्ता पक्षहरूको विश्लेषण र मूल्याङ्कन गरिएको छ । पर्या—कवितासङ्ग्रह भनिएको यस कृतिका अन्य कवितामा समेत पर्यावरणीय चेतना अभिव्यक्त भए पनिकरोडौँ सूर्यहरूको अन्धकार कवितामा इकोलोजी अर्थात् पारिस्थितिक चेतना सघन रूपमा आएकालेयस कवितालाई मात्र यहाँ अध्ययनका लागि चयन गरिएको छ । यस आलेखमा व्याख्यात्मक एवम्विश्लेषण विधिको प्रयोग गरी कवितामा प्रयुक्त पारिस्थितिकीको निरूपण गरिएको छ । यसका लागिआर्ने नेसले व्याख्या गरेको गहिरो पारिस्थितिकीको अवधारणालाई प्रमुख आधार बनाएर कवितामा प्रयुक्तपारिस्थितिकीको व्याख्या विश्लेषण गरिएको छ । यस अध्ययनमा पारिस्थितिकी र मानवीय संवेदना तथापर्यावरणमाथि मानवीय अतिक्रमण गरी दुईओटा सूचकहरूका आधारमा पर्यावरणीय चेतनाको विश्लेषणगरिएको छ । प्रकृति केवल मानव उपयोगका लागि मात्र नभएर यो आफैँमा मूल्यवान्, अस्तित्ववान् रमहत्त्वपूर्ण हुन्छ भन्दै यसलाई मानवीय संवेदनासँग सम्बद्ध गरेर हेर्नु र त्यसैअनुरूप विश्लेषण गर्नु नैगहिरो पारिस्थितिकीको अवधारणा हो । यस अध्ययनबाट अविनाश श्रेष्ठको ‘करोडाँै सूर्यहरूको अन्धकार’शीर्षकको कवितामा प्रकृति र मानवीय संवेदनाहरूको समीकरण र संयोजनबाट गहिरो पारिस्थितिकीकोनिर्माण भएको र यसले श्रेष्ठका कविता भाव वा विचारका दृष्टिले मात्र नभई शिल्पशैली र कलात्मकताकादृष्टिले पनि स्तरीय बनेको र कवितालाई विशेष सौन्दर्ययुक्त बनाएको निष्कर्ष निकालिएको छ । यसकवितामा अभिव्यञ्जित पर्यावरणका कारण कवितामा पर्यावरणीय अन्तर्विषयता सघन देखिनु यसकोप्राप्ति हो ।
Zitieren
APA
Adhikari, G. (2026). करोडौँ सूर्यहरूको अन्धकार कवितामा पारिस्थितिकी चेतना. Perspectives on Higher Education, 16(1), 108-117. https://doi.org/10.3126/phe.v16i1.96849
Vancouver
Adhikari G. करोडौँ सूर्यहरूको अन्धकार कवितामा पारिस्थितिकी चेतना. Perspectives on Higher Education. 2026;16(1):108-117. doi:10.3126/phe.v16i1.96849
BibTeX
@article{Adhikari2026,
author = {Adhikari, Gyanu},
title = {करोडौँ सूर्यहरूको अन्धकार कवितामा पारिस्थितिकी चेतना},
journal = {Perspectives on Higher Education},
year = {2026},
volume = {16},
number = {1},
pages = {108--117},
doi = {10.3126/phe.v16i1.96849}
}
EUVIMED