EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Kentte lüksün haritası: İstanbul’da ayrıcalıklı hizmetlerin mekânsal dağılımı üzerinden sınıfsal ayrışma

Ece Bengi Tüfekçioğlu

İDEALKENT · 14.05.2026 · (51) · 1-18

DOI: 10.31198/idealkent.1896035 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İDEALKENT, online erschienen am 14.05.2026. Verfasst von Ece Bengi Tüfekçioğlu. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Toplumsal tabakalaşmayı kentlerde gözlemlerken yalnızca gelir eşitsizliği üzerinden analiz yapmak yetersiz kalmaktadır. Kentlerde erişilen hizmetler, hizmetlerin niteliği ve konumları da ayrıcalıklı kesimi değerlendirirken önemini koruyan verilerdir. Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırmaları’nın güncel il verilerinde (2025) ilk sırada olan İstanbul’da sınıfsal ayrışmayı ve bu ayrışmanın yeniden üretimini mekânlar üzerinden okumayı amaçlayan bu çalışmada özellikle üst gelir gruplarını hedef alan hizmetler seçilmiştir. İstanbul’un seçilmesinin diğer sebepleri de şehrin ekonomik sermayesinin yoğunluğu, hizmet sektörünün gelişmişliği ve tüketim mekânlarının diğer illerle kıyasla oldukça fazla olmasıdır. Özel hastaneler, özel okullar, lüks zincir spor salonları (MAC One, MAC Studio, Hillside City Club, John Reed ve Snap Fitness) ve lüks market zincirleri (Macrocenter, Carrefour Gurme, Gourmet Garage) İstanbul’un 39 ilçesindeki dağılımını SEGE (2022) ilçe araştırmasıyla karşılaştırarak analiz gerçekleştirilen bu çalışmada Türkiye’deki tüm ilçeler düzeyinde olan SEGE skorları İstanbul iline göre yeniden düzeylendirilmiştir. Skorlarına göre D1 (en yüksek)-D5 (en düşük) şeklinde sınıflandırılan ilçeler lüks hizmet ve tüketim mekânlarının ilçelerle ilişkilendirilmesine olanak sağlamıştır. Kent mekânlarındaki bu karşılaştırma yalnızca ekonomik sermayenin değil, kültürel ve sosyal sermayenin de yeniden üretimi hakkında fikir oluşturmaktadır. Bu çalışmada kuramsal çerçeveyi oluşturan Pierre Bourdieu’nün “ayrım” kavramından hareketle aynı şehrin sınırları içinde yaşayan bireylerin farklı hizmetlerle muhatap olması yaşanan ayrımı desteklemektedir. Analiz edilen verilerin sonucunda ortaya çıkan “lüks altyapı ağı” tüketimin sınıflara göre farklılıklarını ilçeler üzerinden yorumlamaya yardımcı olmaktadır. SEGE skorlarıyla birlikte incelenen mekânların dağılımı kent içi eşitsizlikleri lüks mekânlara erişim üzerinden görünür kılmaktadır. Çalışma bu yönüyle kent sosyolojisi ve eşitsizlik literatürüne tabakalaşmayı kent üzerinden okuyan özgün bir katkı sunmayı ve mekân temelli eşitsizlik tartışmalarına fayda sağlamayı hedeflemektedir.

Zitieren

APA

Tüfekçioğlu, E. B. (2026). Kentte lüksün haritası: İstanbul’da ayrıcalıklı hizmetlerin mekânsal dağılımı üzerinden sınıfsal ayrışma. İDEALKENT, 1-18. https://doi.org/10.31198/idealkent.1896035

Vancouver

Tüfekçioğlu EB. Kentte lüksün haritası: İstanbul’da ayrıcalıklı hizmetlerin mekânsal dağılımı üzerinden sınıfsal ayrışma. İDEALKENT. 2026:1-18. doi:10.31198/idealkent.1896035

BibTeX
@article{Tfekiolu2026,
  author = {Tüfekçioğlu, Ece Bengi},
  title = {Kentte lüksün haritası: İstanbul’da ayrıcalıklı hizmetlerin mekânsal dağılımı üzerinden sınıfsal ayrışma},
  journal = {İDEALKENT},
  year = {2026},
  number = {51},
  pages = {1--18},
  doi = {10.31198/idealkent.1896035}
}
Kostenlos starten →