Şahmeran Anlatısında Ezoterik Öğelerin Belirlenmesi ve Yorumlanması: Tarsus/Adana/ Mardin Varyantları İle Tomris Uyar’ın “Şahmeran Hikâyesi” Üzerine
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ · 24.03.2026 · 14 (38) · 619-632
DOI: 10.31126/akrajournal.1803570 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Mustafa Küçük. Die Arbeit nennt 10 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Şahmeran anlatısındaki ezoterik öğeleri metnin içinden doğrudan saptamak ve yorumlamak amacıyla hazırlanmıştır. Birincil korpus olarak Tomris Uyar’ın “Şahmeran Hikâyesi” alınmış; Tarsus/Adana/Mardin çevresindeki varyantlar bağlam bilgisi olarak gözetilmiştir. Yöntem olarak iki turlu yakın okuma uygulanmış; ilk turda anlatının bütününe ilişkin genel izlek ve sahne akışı çıkarılmış, ikinci turda tekrar eden anlam düğümleri sahne-sayfa bazında fişlenerek alt başlıklar hâlinde sınıflandırılmıştır. Bulgular, iki düzlemde yoğunlaşmaktadır. Tematik düzlemde: Musa–Yeşu hattı ve “gizlenen kısımlar” göndermesi; Süleyman’ın mührü ve tılsımlı yüzüğüyle yetkinin sembolik devri; ölmezotu arayışı; “erz ağacı” yorumu; Zülkarneyn–Yecüc/Mecüc motifi. Yapısal düzlemde: kuyu/mağara inişi (katabasis); sır–yemin ekseni; üç gün–üç parça düzeniyle ölüm-şifa-bilgelik üçlüsünü kuran pharmakon ilkesi; hamamda arınma ve görünürlük; kapanışta düzenin yeniden tesisi. Sonuç olarak bilgi, seçilmişe emanet edilen bir sır olarak korunmakta, eşik mekânlarda görünür kılınmakta ve ritüel bir düzen içinde meşru kanallara devredilmektedir. Çalışma, teoriyi ağırlıklandırmadan metne yakın duran, kanıta dayalı pratik bir okuma modeli önermektedir.
Zitieren
APA
Küçük, M. (2026). Şahmeran Anlatısında Ezoterik Öğelerin Belirlenmesi ve Yorumlanması: Tarsus/Adana/ Mardin Varyantları İle Tomris Uyar’ın “Şahmeran Hikâyesi” Üzerine. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 14(38), 619-632. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1803570
Vancouver
Küçük M. Şahmeran Anlatısında Ezoterik Öğelerin Belirlenmesi ve Yorumlanması: Tarsus/Adana/ Mardin Varyantları İle Tomris Uyar’ın “Şahmeran Hikâyesi” Üzerine. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ. 2026;14(38):619-632. doi:10.31126/akrajournal.1803570
BibTeX
@article{Kk2026,
author = {Küçük, Mustafa},
title = {Şahmeran Anlatısında Ezoterik Öğelerin Belirlenmesi ve Yorumlanması: Tarsus/Adana/ Mardin Varyantları İle Tomris Uyar’ın “Şahmeran Hikâyesi” Üzerine},
journal = {AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {14},
number = {38},
pages = {619--632},
doi = {10.31126/akrajournal.1803570}
}
EUVIMED