Adleryan Kuram Bağlamında Ölüm Emri (2007) Sinematik Anlatısında Aşağılık ve Üstünlük Duygusu
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ · 24.03.2026 · 14 (38) · 285-295
DOI: 10.31126/akrajournal.1761603 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Öznur Yemez. Die Arbeit nennt 4 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma; James Wan’ın yönetmenliğini yaptığı, başrollerini Kevin Bacon ile Garrett Hedlund’ın paylaştığı Ölüm Emri (2007) filminde ait olduğu toplumsal grup (aile) tarafından kahramanlaştırılan ağabeyin gölgesinde kalan küçük kardeşin psikolojik dönüşümlerini Adler ve Freud kuramlarına referansla analiz etmektedir. Karakterin yaşadığı aşağılık duygusunun, çocukluk dönemine ait ilk anılardan beslenen hatalı sosyal uyum süreçlerinden kaynaklandığı görülmektedir. Ailenin ikinci ve son çocuğu olan karakter filmde inatçı, hırslı, öfkeli ve sabırsız özellikler sergileyerek, büyük kardeşinden farklı bir kimlik inşa etmeye çalışmaktadır. Ağabey hayattayken varlığıyla, ölümünden sonra da yokluğuyla anne-babanın odak noktasıdır. İhmal edilmişlik ve değersizlik duygusu içindeki kardeş, asıl ölmesi gerekenin kendisi olduğu sanrısına kapılır. Karakter, yaşadığı yanılgı ve travma sonrası stres bozukluğunun da tetiklediği bir nevrotik yapı geliştirir; bu durum ruhsal çalkantılar, sabırsızlık ve yoğun tutkularla görünür hale gelir. Ağabeyi öldüren çete üyelerinin durumuysa suça yönelik bireylerde var olan aşağılık duygusunun üstünlük duygusuyla bastırılmasıyla açıklanabilir. Adler’in belirttiği üzere, toplumsal normlara uygun davranışlarda bulunmayan bireylerde yetersizlik duygusu gelişebilir ve bu duygu, telafi edici davranış bozukluklarını tetikleyebilir. Nitekim toplum tarafından aşağılanan kişilerin çete kurup suç işleyerek üstünlük kurmaya çalışmasının temsil edildiği filmde, kapalı sosyal gruplarda, ailede ya da cemaat tipi oluşumlarda, başarılı ve kariyerinde umut vaat eden bireylerin kendini ispatlamak isteyen ve her biri toplumsal kapalı bir grup içinde yer alan üyeler tarafından rakip olarak görülebileceği yansıtılmaktadır. Rekabet; kabul görmek ve onay almak isteyen grup üyelerince topluma zarar verebilecek boyutlara ulaşabilir. Film, aileyi kapalı toplumsal bir mikrokozmos olarak ele alır ve kardeşler arasındaki rekabeti, Adler’in aşağılık-üstünlük dinamikleriyle Freud’un kardeş rekabeti kuramı çerçevesinde sorunsallaştırır.
Zitieren
APA
Yemez, Ö. (2026). Adleryan Kuram Bağlamında Ölüm Emri (2007) Sinematik Anlatısında Aşağılık ve Üstünlük Duygusu. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 14(38), 285-295. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1761603
Vancouver
Yemez Ö. Adleryan Kuram Bağlamında Ölüm Emri (2007) Sinematik Anlatısında Aşağılık ve Üstünlük Duygusu. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ. 2026;14(38):285-295. doi:10.31126/akrajournal.1761603
BibTeX
@article{Yemez2026,
author = {Yemez, Öznur},
title = {Adleryan Kuram Bağlamında Ölüm Emri (2007) Sinematik Anlatısında Aşağılık ve Üstünlük Duygusu},
journal = {AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {14},
number = {38},
pages = {285--295},
doi = {10.31126/akrajournal.1761603}
}
EUVIMED