Giresun’un Kültürel Mirası: Giresun Türküleri
AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ · 24.03.2026 · 14 (38) · 81-103
DOI: 10.31126/akrajournal.1689175 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Barış Demirkaya. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türküler, Türk insanın hayatında son derece mühim ve vazgeçilmez bir yeri olan en önemli kültürel değerlerdendir. Bir toplumun hayata bakışını, geleneklerini, acılarını, sevinçlerini, umutlarını, özlemlerini, temel kodlarını en iyi görebileceğimiz halk kültür değeri kuşkusuz halk verimleri ve türkülerdir. Onlar bir milletin geleneksel kodlarını içinde barındıran, hafızasını taşıyan değerlerdir. Türküler, tarihin, duygunun, göreneğin ve birçok değerin içinde bulunduğu bir kültürel bellektir. Asırlar boyunca insanların duygularını çeşitli nedenlerle paylaşma ve anlatma ihtiyacı olmuştur. Bu ihtiyaç karşılığını ise Türk milletine ait ve ona özgü ezgiyle söylenen türkülerde bulmuştur. Bu zamana kadar yapılan çalışmalarda genel olarak türkülerimizin ritmik ve melodik yapı analizine yoğunluk verilmiş ve bilhassa yöreye dair yapılan incelemelerde o yörenin ses analizinin ne olduğu ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Bu değerli çalışmaların yanında türkülerin söz, motif ve semboller bakımından incelenmesi de bu kültürel hafızanın ortaya koyulması bakımından önemli bir yeri teşkil etmektedir. Bu çalışma, Giresun türkülerindeki söz varlığını ve kültürel motifleri belirlemek amacıyla yapılmıştır. Betimsel karakter taşıyan bu araştırmada TRT repertuarında yer alan altmış bir Giresun türküsü ele alınmıştır. Çalışmada öncelikle Giresun yöresine ait türkülerin konuları sınıflandırılmış, türküler içerisinde yer alan motifler ve semboller belirlenmiş, içerik analizi yönteminin takip edildiği çalışmada Giresun kültürünün türküler üzerindeki izleri temel bilgiler hâlinde verilmiştir. Motifler ve diğer öğeler belirlenirken bir türküde birden fazla geçen motif ve sembol genel görünümün etkilenmemesi amacıyla bir kez sayılmıştır. Çalışmada ayrıca Giresun türkülerinde geçen renk, ağaç, çiçek, insan, meyve ve sebze, ekin/yiyecek, hayvan, su, mekân ve şekiller, müzik unsurları, yapı malzemesi, dinî öğe ve kişi, insan isimleri, türkülerdeki köy, ilçe ve il gibi yerleşim merkezlerinin isimleri ve giyim kuşam aksesuarları belirlenmiş ve bu elde edilen bilgiler tablolar hâlinde sayısal olarak incelenmiştir. Araştırmanın sonuç kısmında da tablolardan elde edilen veriler kısaca yorumlanmıştır. Ezgilere güç veren sözlerin manasını ortaya çıkartmak amacıyla yapılan bu çalışma neticesinde Giresun’un somut ve soyut kültürel unsurlarının türkülerinde var olabileceği motif incelemesi yoluyla ortaya konulmuştur. Kentin coğrafi özelliklerine, yaşam kaynaklarına ve yaşam biçimine yönelik unsurların türkülerde karşılık bulduğu anlaşılmış, kentin temel unsurlarından bazılarının ise türkülerde karşılık bulmaması dikkat çekmiştir. Türküler içerisinde yer alan terimler üzerinden Giresun’un kültürel hafızasını anlamak ve çözümlemek gayesine odaklandığımız çalışmamızda izlemiş olduğumuz yöntemle daha geniş çaplı çalışmaların yapılacağı da düşünülmektedir.
Zitieren
APA
Demirkaya, B. (2026). Giresun’un Kültürel Mirası: Giresun Türküleri. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ, 14(38), 81-103. https://doi.org/10.31126/akrajournal.1689175
Vancouver
Demirkaya B. Giresun’un Kültürel Mirası: Giresun Türküleri. AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ. 2026;14(38):81-103. doi:10.31126/akrajournal.1689175
BibTeX
@article{Demirkaya2026,
author = {Demirkaya, Barış},
title = {Giresun’un Kültürel Mirası: Giresun Türküleri},
journal = {AKRA KÜLTÜR SANAT VE EDEBİYAT DERGİSİ},
year = {2026},
volume = {14},
number = {38},
pages = {81--103},
doi = {10.31126/akrajournal.1689175}
}
EUVIMED