Müdâyene Ayeti Bağlamında İslam Borçlar Hukuku ve Kıraat Farklılıklarının Hukuki Sonuçlara Etkisi
Tefsir Araştırmaları Dergisi · 30.10.2026 · 10 (2) · 640-659
DOI: 10.31121/tader.1965993 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Tefsir Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Neslihan Polat und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 49 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İslâm hukuku, toplumsal nizamın ve adaletin temini için iktisadi ilişkileri titizlikle düzenlemiş ve mülkiyetin korunmasını (hıfz-ı mal) temel gayelerinden biri kabul etmiştir. Bu bağlamda, Kur'an-ı Kerim'in en uzun nassı olan Bakara Suresi 282. ayeti olan Müdâyene, borçlar hukukuna dair evrensel ilkeler vazetmektedir. Bu çalışmanın amacı, Müdâyene âyetinin ihtiva ettiği temel fıkhî kavramları (deyn, ecel, kâtib-i adl, şahitlik, imlâl) tahlil etmek ve âyette yer alan ahkâm lafızlarındaki kıraat farklılıklarının fıkhî istinbat süreçlerine etkisini disiplinler arası bir düzlemde incelemektir. Araştırmanın kapsamı, klasik fıkıh literatüründeki borç ve ispat kurumlarının temel dinamikleri ile başta mütevatir ve şâz kıraatler olmak üzere farklı okuyuşların (yudârra, ticâreten hâdıraten, fe-tüzekkira gibi) mezheplerin hukuki yaklaşımlarında nasıl bir yorumsal zenginlik ve esneklik oluşturduğuyla sınırlandırılmıştır. Çalışmada yöntem olarak nitel doküman analizi benimsenmiş; temel tefsir, kıraat ve fıkıh kaynakları taranarak elde edilen veriler tümdengelim ve mukayese metotlarıyla değerlendirilmiştir. Sonuç itibarıyla, Kur'an lafızlarının edâ keyfiyetindeki çeşitliliğin salt fonetik bir zenginlik olmadığı, aynı zamanda İslâm borçlar hukukunda tarafların haklarını teminat altına alan ve hukuki mesuliyetleri detaylandıran güçlü bir istinbat kaynağı olduğu tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Polat, N., & Cihangir, M. (2026). Müdâyene Ayeti Bağlamında İslam Borçlar Hukuku ve Kıraat Farklılıklarının Hukuki Sonuçlara Etkisi. Tefsir Araştırmaları Dergisi, 10(2), 640-659. https://doi.org/10.31121/tader.1965993
Vancouver
Polat N, Cihangir M. Müdâyene Ayeti Bağlamında İslam Borçlar Hukuku ve Kıraat Farklılıklarının Hukuki Sonuçlara Etkisi. Tefsir Araştırmaları Dergisi. 2026;10(2):640-659. doi:10.31121/tader.1965993
BibTeX
@article{Polat2026,
author = {Polat, Neslihan and Cihangir, Meryem},
title = {Müdâyene Ayeti Bağlamında İslam Borçlar Hukuku ve Kıraat Farklılıklarının Hukuki Sonuçlara Etkisi},
journal = {Tefsir Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {2},
pages = {640--659},
doi = {10.31121/tader.1965993}
}
EUVIMED