XIX. Yüzyıl Tıp Pratiğinde Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadelede Geleneksel bir Tedavi Vasıtası: Terebentin Yağı
Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi · 31.05.2026 · 16 (2) · 408-417
DOI: 10.31020/mutftd.1849253 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Menekşe Yıldız Uslu. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Amaç: Bu çalışma, antik çağlardan itibaren tıp pratiğinde yer edinen terebentin yağının, özellikle XIX. yüzyılda salgın ve bulaşıcı hastalıklarla mücadelede stratejik bir tedavi aracı olarak kullanımını, etki mekanizmalarını ve tarihsel başarısını incelemeyi amaçlamaktadır.Yöntem: 2025 yılı Ekim-Aralık aylarını kapsayan üç aylık bir süreçte hazırlanan bu çalışmada; yerli ve yabancı literatür taranmış, dönemin önemli tıp dergilerindeki yabancı kaynakların çevirisi yapılarak doküman analizi yöntemiyle tasnif edilmiştir.Bulgular: Araştırma bulguları, XIX. yüzyıl tıp pratiğinde terebentin yağının salgın hastalıklar üzerinde çok yönlü ve kritik bir başarı sergilediğini kanıtlamaktadır. Sarı humma vakalarında, özellikle en ölümcül evre olan "siyah kusma" safhasındaki mortalite oranlarını %15’ten %11’lere düşürerek hayatta kalma şansını artırdığı saptanmıştır. Tifo tedavisinde ise bağırsaklardaki ülserli lezyonları iyileştirici yerel etkisinin yanı sıra, çökmüş sempatik sinir sistemini canlandıran sistemik bir uyarıcı işlevi gördüğü belirlenmiştir. Ayrıca çiçek hastalığında kalıcı deri izlerini önlediği, kolera ve dizanteride sistemik çöküşü sınırladığı, uyuzda ise parazitleri 24 saat içinde etkisiz hale getiren güçlü bir toksik etki yarattığı tespit edilmiştir. Sonuç: XIX. yüzyıl tıp pratiğinde terebentin yağı; antiseptik, hemostatik ve sistemik uyarıcı rolleriyle salgınlarla mücadelede vazgeçilmez bir stratejik kaynak olmuştur. Araştırma, bu maddenin ampirik başarısıyla döneminin kısıtlı tıbbi imkânları içerisinde hayati bir boşluğu doldurduğunu ve tıp tarihinde merkezi bir konum edindiğini kanıtlamaktadır.
Zitieren
APA
Uslu, M. Y. (2026). XIX. Yüzyıl Tıp Pratiğinde Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadelede Geleneksel bir Tedavi Vasıtası: Terebentin Yağı. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi, 16(2), 408-417. https://doi.org/10.31020/mutftd.1849253
Vancouver
Uslu MY. XIX. Yüzyıl Tıp Pratiğinde Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadelede Geleneksel bir Tedavi Vasıtası: Terebentin Yağı. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi. 2026;16(2):408-417. doi:10.31020/mutftd.1849253
BibTeX
@article{Uslu2026,
author = {Uslu, Menekşe Yıldız},
title = {XIX. Yüzyıl Tıp Pratiğinde Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklarla Mücadelede Geleneksel bir Tedavi Vasıtası: Terebentin Yağı},
journal = {Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {2},
pages = {408--417},
doi = {10.31020/mutftd.1849253}
}
EUVIMED