NEOLİBERAL ÖZNE ve KENDİLİK İNŞASININ YENİ BİÇİMİ: SPİRİTÜEL PRATİKLERİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ROLÜ
Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute · 02.03.2026 · (73) · 278-297
DOI: 10.30794/pausbed.1711408 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, online erschienen am 02.03.2026. Verfasst von Beyza Koçkaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 53 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmanın amacı, neoliberal değerlerin ve yönetimsellik anlayışının yarattığı “neo-özne” tasarımı üzerinden spiritüel pratiklerin ve faaliyetlerin bireylerin benlik inşası ve özneleşme süreçlerindeki rolünü tartışmaya açmaktır. Neoliberalizmin sadece ekonomik alanda bir dönüşüm yaratmadığı aynı zamanda kültürel, toplumsal ve psişik alanlarda da bir dönüşüme neden olduğu bireyi sürekli kendine yatırım yapan, kendi eksikliklerini telafi etmeye çalışan bir özne olarak yeniden kurguladığı tartışılmaktadır. Bu bağlamda bireylerin alternatif maneviyat veya yeni çağ hareketi olarak adlandırılan meditasyon, yoga ve enerji çalışmaları gibi çeşitli spiritüel faaliyetlere yönelmeleri, yalnızca bir anlam arayışı değil, aynı zamanda neoliberal özne olma sürecinin bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Literatürde ağırlıklı olarak bireysel maneviyat ya da tüketim kültürü bağlamında ele alınan pratikler ve faaliyetler, bu çalışmada iktidar, özne ve kendini kurma pratikleri ekseninde incelenmektedir. Nitel araştırma yöntemiyle gerçekleştirilen bu çalışmada, 24 kişi ile derinlemesine görüşmeler yapılmış; bireylerin bu pratiklere yükledikleri anlamlar, özneleşme süreçleri ve yaşam stratejileri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, spiritüel pratiklerin bireylere özgürleşme alanı mı sunduğu yoksa neoliberal iktidarın yeniden üretildiği birer araç mı olduğu sorgulanmakta; bu pratiklerin bireysel deneyimlere nasıl tezahür ettiği ortaya konulmaktadır.
Zitieren
APA
Koçkaya, B., & Timurturkan, M. (2026). NEOLİBERAL ÖZNE ve KENDİLİK İNŞASININ YENİ BİÇİMİ: SPİRİTÜEL PRATİKLERİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ROLÜ. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute, 278-297. https://doi.org/10.30794/pausbed.1711408
Vancouver
Koçkaya B, Timurturkan M. NEOLİBERAL ÖZNE ve KENDİLİK İNŞASININ YENİ BİÇİMİ: SPİRİTÜEL PRATİKLERİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ROLÜ. Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute. 2026:278-297. doi:10.30794/pausbed.1711408
BibTeX
@article{Kokaya2026,
author = {Koçkaya, Beyza and Timurturkan, Meral},
title = {NEOLİBERAL ÖZNE ve KENDİLİK İNŞASININ YENİ BİÇİMİ: SPİRİTÜEL PRATİKLERİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ROLÜ},
journal = {Pamukkale University Journal of Social Sciences Institute},
year = {2026},
number = {73},
pages = {278--297},
doi = {10.30794/pausbed.1711408}
}
EUVIMED