Spirituality araştırmalarında psikoloji hegemonyası ve sosyolojinin paradoksal konumu
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi · 29.06.2026 · 16 (2) · 672-694
DOI: 10.30783/nevsosbilen.1827212 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Engin Aşır İnce und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben. Gefördert von: Bu araştırma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmada, spirituality kavramının akademik literatürdeki konumu bibliyometrik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Web of Science Core Collection'dan elde edilen 56086 doküman (1974-2025), R bibliometrix paketi ile analiz edilmiştir. Bulgular, spirituality araştırmalarının 1974-2025 arası %15,04 yıllık büyüme oranı gösterdiğini ortaya koymuştur. Disipliner dağılımda Religion kategorisi %33, sağlık bilimleri %26,8 payla öne çıkmaktadır. Sosyoloji disiplininin konumu paradoksaldır: Sociology kategorisi yalnızca %2,3 payla marginalken, sosyolojik perspektif içerebilecek kategoriler toplam %49,1'lik potansiyel göstermektedir. En etkili referanslar listesinde sosyoloji kökenli çalışma bulunmaması ise, bu numerik varlığın paradigmatik etkiye dönüşmediğini göstermektedir. En etkili referanslar Pargament, Koenig ve Hill gibi klinik psikoloji ve sağlık bilimleri kökenli araştırmacılara aittir. Secular* ve modern* kavramlar spirituality araştırmalarının %7,8'idir ve 2008'den itibaren belirgin artış göstermektedir. Araştırma, spirituality literatürünün üç temel gerilim etrafında yapılandığını gösteriyor: (1) numerik varlık ile paradigmatik yokluk arasında, (2) pragmatik başarı ile teorik yoksunluk arasında, (3) disiplinlerarası genişleme ile teorik köksüzlük arasında. Bulgular, spirituality kavramının sosyolojik teorilerden kopuk, psikoloji hegemonyası altında geliştiğini göstermektedir.
Förderung
- Bu araştırma için herhangi bir kurum veya kuruluştan finansal destek alınmamıştır
Zitieren
APA
İnce, E. A., & Yıldırım, M. (2026). Spirituality araştırmalarında psikoloji hegemonyası ve sosyolojinin paradoksal konumu. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 16(2), 672-694. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1827212
Vancouver
İnce EA, Yıldırım M. Spirituality araştırmalarında psikoloji hegemonyası ve sosyolojinin paradoksal konumu. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2026;16(2):672-694. doi:10.30783/nevsosbilen.1827212
BibTeX
@article{nce2026,
author = {İnce, Engin Aşır and Yıldırım, Mustafa},
title = {Spirituality araştırmalarında psikoloji hegemonyası ve sosyolojinin paradoksal konumu},
journal = {Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {2},
pages = {672--694},
doi = {10.30783/nevsosbilen.1827212}
}
EUVIMED